Teoriler

Psikoloji alanının en ilginç teorilerini keşfetmenizi öneriyoruz. Davranışçılık, psikanaliz, kognitivizm, yapısalcılık veya gestalt gibi yaklaşımlar, davranışlarımızın büyüleyici yönlerini keşfetmenize izin olanak sağlayacaktır.

Bayes Teoremi

Bayes teoremi, olasılığın temel yapıtaşlarından biridir. Adı, on sekizinci yüzyılda teoriyi öneren Thomas Bayes’ten (1702 – 1761) geliyor. Fakat bu bilim insanı tam olarak ne açıklamaya çalışıyordu? Meriam-Webster sözlüğüne göre, olasılık, “verilen bir olayı meydana getiren, eşit derecede olası sonuçların…

Madde Tepki Kuramı (IRT)

Psikolojik müdahalenin en önemli görevlerinden biri değerlendirmedir. Bu değerlendirme çoğunlukla test sonuçları tarafından belirlenir. Bu bağlamda, madde tepki kuramı (item response theory – IRT) klasik test kuramını tamamlayan bir test ölçüm teorisidir. Klasik test kuramı (classical test theory – CTT)…

Clark L. Hull ve Tümdengelimli Davranışçılık Teorisi

Clark L. Hull (1884-1952) davranışları anlamak için yeni bir yöntem önerdi. Hull, farklı hayvan türlerinin yanı sıra bireysel ve sosyal davranışları da açıklamak için davranış biliminin temel ilkelerini oluşturmak istedi. Teorisi tümdengelimli davranışçılık olarak bilinir. Hull’un teorisi, yirminci yüzyıl boyunca…

Vicdan ve Bilinç Aynı Şeyler Mi?

Birçok insan, vicdan ve bilinç kavramlarının aynı şey olduğunu düşünür, ama bu doğru değildir. Bu iki kavram, dünyanın her yerindeki insanların kafasını karıştırır, özellikle de bu konuyla ilgilenen insanların. Açıklamalardan birine göre, vicdan doğruyu yanlıştan ayırmamıza yardım eder. Diğer taraftan, bilinç…

Hick Yasası ve Karar Verme

Karar verme deneyimlerin, duyguların ve arzuların devreye girdiği kompleks bir süreçtir. İşte bu yüzden bilim, bir insanın uzun yıllar için karar verdiğinde hangi mekanizmaların devreye girdiğini incelemektedir. Hick yasası bu süreci zaman aralıklarına göre açıklamaktadır. Hick yasası, William Edmund Hick…

Rollo May’e Göre Varoluşçuluk

Rollo May psikolojide çok önemli bir isimdir. İnsanlar onu genellikle hümanistik psikolojiyle ve  onun asıl yaklaşımı olan varoluşçuluk psikolojisiyle ilişkilendirirler. Bu psikoloji ve felsefeyi birbirine bağlayan çarpıcı bir yaklaşımdır. Rollo May Birleşik Devletlerin Ohio eyaletinde 1909 yılında doğmuştur. 1994 yılında…

Rol Teorisi: Toplumdaki Rolümüz Nedir?

Sosyal rolleri toplumda oynadığımız roller olarak açıklayabiliriz. Sosyal rol detaydır ve insanların bulunduğumuz sosyal çevrede bizden beklediği hareketleri veya davranışları temsil eder. Yapmamız gereken hareketleri bize açıklayan kişiler kimlerdir? Birisi daha önceden o rolü bize tahsis mi etmiştir? Ya da…

Albert Bandura ve Sosyal Öğrenme

Albert Bandura sosyal öğrenme konusunun babası ve tüm zamanların en etkili psikologu olarak tanınır. Kendisi o kadar etkili bir psikologdur ki; geçtiğimiz yıl Beyaz Saray tarafından madalya ile ödüllendirilmiştir. Davranış psikolojisi öğrenme psikolojisine hakim olduğu zamanlarda Bandura bir adım daha…

Sosyal Etki Teorisi Biliniyor mu?

Sosyal etki teorisi bireylerin nasıl sosyal etki kaynakları veya nesneleri olabileceğini değerlendirmeye çalışır. Bu teori insanların duygularını, düşüncelerini veya davranışlarını içine alan, bunların üzerinde çalışan bir teoridir. Böylece sosyal etki teorisi hangi sosyal durumlarda daha büyük etki oluşturacağımızı anlamamıza yardımcı…

Ivan Pavlov ve Klasik Koşullanma Teorisi

Psikoloji tarihinde Ivan Pavlov tarafından köpeklerle yapılmış olan deneyler çok iyi bilinir. İnsanlar onun küçük rastlantısal keşfinden psikolojik bir öğrenme teorisi inşa ettiler. Pavlov’un çalışmaları klasik koşullanma ile bağlantılı öğrenmeyi anlamamıza yardımcı oldu. Klasik koşullanma nötr uyarıları anlamlı uyarılarla birleştirmeyi…

İsviçre Çakısı Teorisi: Aklın Modüleritesi

İsviçre Çakısı teorisi zihnin nasıl çalıştığına dair tartışmalı ancak merak uyandıran bir açıklamadır. Bu modüler yaklaşıma göre, beynimiz, belirli sorunları en etkili şekilde çözebilmek adına son derece uzmanlaşmış “uygulamalardan” oluşur. Böylelikle, zihnimiz, İsviçre Çakısı gibi belirli alanların ya da araçların…

Arie Kruglanski: Kavrama, Motivasyon ve Radikalleşme

Arie Kruglanski Maryland Üniversitesinde bir profesördür. Polonya’da doğmuş olmasına rağmen, o zamanının çoğunu farklı önemli teorileri geliştirdiği yer olan Birleşik Devletlerde geçirmiştir. O bilişsel tamamlanma teorisini çalışmaya başlamasına rağmen, pek çok başka alanda da katkıları olmuştur. Aslında birçok farklı makale…