Teoriler

Psikoloji alanının en ilginç teorilerini keşfetmenizi öneriyoruz. Davranışçılık, psikanaliz, kognitivizm, yapısalcılık veya gestalt gibi yaklaşımlar, davranışlarımızın büyüleyici yönlerini keşfetmenize izin olanak sağlayacaktır.

Gordon Allport: Kişilik Psikolojisinin Babası

Gordon Allport, kişilik psikolojisinin temelini atan psikologdur. Teorisi, ilk hümanist teori olarak görülmektedir çünkü insanı, özgür iradesi olan otonom bir canlı olarak görmekteydi. Allport, içgüdü ve dürtünün insanoğlunu motive eden tek şey olmadığını söylüyordu. Aynı zamanda insanların yalnızca geçmiş tecrübeleri…

İş Motivasyonu İle İlgili 3 Teori

İş, hayatımızın vazgeçilmez bir parçasıdır. Uyku ve boş zamanları düşündüğünüz zaman, işin hayatınızda çok büyük bir yer kapladığını fark edeceksiniz. Bu sebepten ötürü, işinizi yaparken motivasyonunuzun yüksek olması ve bunda süreklilik sağlayabilmeniz gerçekten önemlidir. İşte bu noktada, iş motivasyonu ile…

Açlık Teorileri: Neden Yiyoruz?

Öğlen oldu ve siz açsınız. Dakikalar geçtikçe kendinizi daha da aç hissediyorsunuz. Şimdi yemelisiniz! Ancak şu anda çok meşgulsünüz, yani yemek yapamıyorsunuz. Şimdi öğleden sonra saat dört oldu ve artık aç değilsiniz. Kaç kez “Artık aç değilim” gibi ifadeler duydunuz?…

Bayes Teoremi

Bayes teoremi, olasılığın temel yapıtaşlarından biridir. Adı, on sekizinci yüzyılda teoriyi öneren Thomas Bayes’ten (1702 – 1761) geliyor. Fakat bu bilim insanı tam olarak ne açıklamaya çalışıyordu? Meriam-Webster sözlüğüne göre, olasılık, “verilen bir olayı meydana getiren, eşit derecede olası sonuçların…

Madde Tepki Kuramı (IRT)

Psikolojik müdahalenin en önemli görevlerinden biri değerlendirmedir. Bu değerlendirme çoğunlukla test sonuçları tarafından belirlenir. Bu bağlamda, madde tepki kuramı (item response theory – IRT) klasik test kuramını tamamlayan bir test ölçüm teorisidir. Klasik test kuramı (classical test theory – CTT)…

Clark L. Hull ve Tümdengelimli Davranışçılık Teorisi

Clark L. Hull (1884-1952) davranışları anlamak için yeni bir yöntem önerdi. Hull, farklı hayvan türlerinin yanı sıra bireysel ve sosyal davranışları da açıklamak için davranış biliminin temel ilkelerini oluşturmak istedi. Teorisi tümdengelimli davranışçılık olarak bilinir. Hull’un teorisi, yirminci yüzyıl boyunca…

Vicdan ve Bilinç Aynı Şeyler Mi?

Birçok insan, vicdan ve bilinç kavramlarının aynı şey olduğunu düşünür, ama bu doğru değildir. Bu iki kavram, dünyanın her yerindeki insanların kafasını karıştırır, özellikle de bu konuyla ilgilenen insanların. Açıklamalardan birine göre, vicdan doğruyu yanlıştan ayırmamıza yardım eder. Diğer taraftan, bilinç…

Hick Yasası ve Karar Verme

Karar verme deneyimlerin, duyguların ve arzuların devreye girdiği kompleks bir süreçtir. İşte bu yüzden bilim, bir insanın uzun yıllar için karar verdiğinde hangi mekanizmaların devreye girdiğini incelemektedir. Hick yasası bu süreci zaman aralıklarına göre açıklamaktadır. Hick yasası, William Edmund Hick…

Erik Erikson, Farklı Bir Psikanalist

Erik Erikson, insan aklı anlayışımıza önemli katkılar yapan Alman bir psikanalistti. 1902 yılında Frankfurt’ta doğdu ve neredeyse bir yüzyıl sonra 1994’te Massachusetts’te öldü. Erik Erikson’un asıl katkısı evrimsel psikoloji alanındaydı. Sekiz gelişim aşamasının varlığını öne sürdü. Psikanalist olarak araştırmalar yapmasına…

Rol Teorisi: Toplumdaki Rolümüz Nedir?

Sosyal rolleri toplumda oynadığımız roller olarak açıklayabiliriz. Sosyal rol detaydır ve insanların bulunduğumuz sosyal çevrede bizden beklediği hareketleri veya davranışları temsil eder. Yapmamız gereken hareketleri bize açıklayan kişiler kimlerdir? Birisi daha önceden o rolü bize tahsis mi etmiştir? Ya da…

Demirleme Etkisi: Teoriler ve Faktörler

Sporcu Frank Tankerton, “Kendinizi yalnızca farklı bilgi kaynaklarına açarsanız öğrenebilirsiniz” demiştir. Yine de, demirleme etkisi aklımızdakinin tam tersini destekleyen bilişsel bir önyargı olabilir mi? Elimizdeki bilgilere dayanarak karar verirken tamamen özgür müyüz? Gerçek şu ki, karar vermemizi etkileyen birçok faktör…

Makyavelist Zeka Teorisi

Makyavelist zeka teorisi sosyal beyin hipotezi olarak da bilinir. Bu teori, Homo sapiens (insan) beyninin neden bu kadar hızlı geliştiğini açıklar. Bu organ yaklaşık 400.000 yıl önce büyümeye ve gelişmeye başlamıştır. Bununla birlikte, sadece 50,000 yıl önce yerleşik halini almıştır.…

Ivan Pavlov ve Klasik Koşullanma Teorisi

Psikoloji tarihinde Ivan Pavlov tarafından köpeklerle yapılmış olan deneyler çok iyi bilinir. İnsanlar onun küçük rastlantısal keşfinden psikolojik bir öğrenme teorisi inşa ettiler. Pavlov’un çalışmaları klasik koşullanma ile bağlantılı öğrenmeyi anlamamıza yardımcı oldu. Klasik koşullanma nötr uyarıları anlamlı uyarılarla birleştirmeyi…

Arie Kruglanski: Kavrama, Motivasyon ve Radikalleşme

Arie Kruglanski Maryland Üniversitesinde bir profesördür. Polonya’da doğmuş olmasına rağmen, o zamanının çoğunu farklı önemli teorileri geliştirdiği yer olan Birleşik Devletlerde geçirmiştir. O bilişsel tamamlanma teorisini çalışmaya başlamasına rağmen, pek çok başka alanda da katkıları olmuştur. Aslında birçok farklı makale…

Güçlü Bir Benlik Algısı Üzerine Freud

Sigmund Freud, kişide güçlü bir benlik algısı (ego) varsa, kendi gereksinimlerinizi anlama ve aynı zamanda toplumun size getirdiği sınırları sezme yeteneğine sahip olduğunuza inanıyordu. Güçlü bir benlik algısı var ise, yaşam boyunca özgürce hareket edebilirsiniz. İçsel baskınızı tanımada hiçbir sorun…

Milton Erickson ve Hipnoz Yöntemi

Milton Erickson günümüzde hipnoterapi olarak adlandırılan modern hipnozun babası olarak kabul edilmektedir. Bu Amerikan doktor ve psikolog çoğu hipnoterapi tekniğinin öncüsüdür. Ayrıca, harika bir aile terapistidir.

INFP Kişilik ve Carl Jung

INFP kişilik olarak kategorize edilen insanlar içe dönük, sezgisel ve algısaldır. Carl Jung’a göre, hassas, yaratıcı ve bağımsızlardır. Ayrıca, idealist, samimi ve şefkatli olma eğilimindedirler. Bu nedenle arabulucu olurlar çünkü kendilerinin ve başkalarının kişisel gelişimlerini önemserler.

Gregory Bateson’ın Çözümsüz Çelişki Teorisi

Çözümsüz Çelişki Teorisi, antropolog Gregory Bateson ve Kaliforniya Palo Alto’daki araştırma ekibi (1956) tarafından geliştirilmiştir. Sistematik bir bakış açısı ile çerçevelenir ve biriyle iletişim kurduğunuz zaman çakışan mesajlar aldığınız tüm durumlardan bahseder. Şizofreninin psikolojik kökenlerini açıklamaya çalışmak için bu teoriyi…

Jerome Bruner’in Daha İyi Bir Eğitim İçin Teorileri

Jerome Bruner, klasik hesaplama paradigmaları konusunda bilişsel psikolojide devrim yaratan yazarlardan biridir. Bruner’in bakış açısına göre psikoloji hayli hesaplamalara dayalı ve mekanik paradigmalara kurban gitmiştir. Buna karşılık, Bruner kültürel psikolojiyi merkez alan bir disiplinin gerekliliğini savunur. Argümanına göre hiçbir beyin…