Psikolojik Katılık ve Depresyon: Bağlantı Nedir?

Temmuz 30, 2019

Psikolojik katılık normal işleyişi ve uyumu zorlaştırır. Aynı zamanda insanların hayatlarında acı yaratan veya artıran faktörlerden biri olma eğilimindedir. Psikolojik esneklikte görülenlerin tam karşısında duran altı süreçle tanımlanır. Katı dikkat, kendi değerlerini çiğneme, hareketsizlik ya da dürtüsellik, kavramsal bir öz ile özdeşleşme, bilişsel füzyon ve deneysel kaçınma.

Albert Ellis’in Akılcı Duygusal Davranış Terapisi (REBT), insanların kendi başlarına gelen olayların irrasyonel yorumlamaları nedeniyle depresyona girdiklerini belirtir. Bir kişinin inanç sistemi de duygusal bozuklukları açıklamak için çok önemli bir faktördür. Dolayısıyla, bu tedavinin odaklandığı ana noktalardan biridir.

Olayların irrasyonel bir yorumu, birisinin inanç sistemini değiştirmek istememesiyle birlikte, depresyonu sürdürür. Aaron Beck’in bilişsel depresyon modeli, depresif düşünme modellerinin depresyon belirtilerine yol açtığını önermektedir. Bu, olumsuz otomatik düşüncelerin sıklığı yaşam olaylarına bir cevap olarak arttığında gerçekleşir. Psikolojik katılık ve olumsuz otomatik düşünceler, depresif düşünce ile depresyon belirtileri arasındaki ilişkide kilit rol oynar.

Dolayısıyla, zorunlu, katı, ezici ve başarısızlığa neden olan inançlar, duygusal rahatsızlıklar yaratan modellerle bağlantılıdır. Bu kalıplar eylemlerde, duygularda veya yaşam olaylarının abartılı veya dogmatik yorumlarında ortaya çıkabilir. Sonuç olarak, duygudurum bozukluklarına dönüşebilirler.

“Ödün vermeden söylenen gerçek her zaman düzensiz kenarlara sahip olacaktır.”

– Herman Melville

ellerinde bulut tutan kadın

Psikolojik katılık ve depresyon tedavisi

Uzmanlar, psikolojik esnekliği, zihinsel sağlık sorunları ya da kronik hastalıkları olan kişilerdeki çeşitli olumlu göstergelerle ilişkilendirmektedir. Bazıları da bunu psikoterapik değişimin önemli bir mekanizması olarak tanımladı. Bununla birlikte, pek çok terapist hala psikolojik esnekliğe çok fazla dikkat etmemektedir.

Katı olan bir kişiyle ilk karşılaştığımızda, bir güven duygusu yansıtabilirler. Bununla birlikte, daha derinlere inip olaylara objektif olarak bakarsanız, aslında kendi güvensizliklerini gizlemeye çalıştıklarını görebileceksiniz. Farklı durumlarda rahat bir biçimde tekrar ve tekrar aynı şeyleri yapıyor, düşünüyor ve savunuyorlar. Bu onların rahatlık bölgesi. Onları o bölgeden çıkarmak, kendilerini savunmasız hissetmelerine neden olacaktır ve bu da neticesinde korkuya neden olabilir.

Bu kişinin değişmesini istiyorsanız, kişinin zihinsel esnekliğin avantajlarını görmesini sağlamalısınız. Aynı zamanda, zihinsel katılığın dezavantajlarını da görmelerini sağlamalısınız.

Bazen bazı durumlarda insanlar katı olmalıdır. Bununla birlikte, esneklik çok çeşitli durumlar ve düşüncelerle başa çıkmanın en uygun yoludur.

Psikolojik katılığın en engelleyici özelliği, esnek olmayan kişilerin rutinlerini ve zihinsel alışkanlıklarını değiştirememeleridir. Çoğu durumda, bu depresyona yol açar.

Katılık ile ilgili zihinsel mekanizmalar, depresyonun üstesinden gelmeye çalışıldığında oldukça zarar vericidir. Durumu kötüleştiriyorlar ve depresyonun üstesinden gelmeyi zorlaştırıyorlar. Ayrıca, depresyondaki insanlar her zaman olumsuz düşünmeye meyillidir ve bu da kendilerini daha kötü hissettirebilir.

“Mutluluk kovalandığında asla kendini yakalatmayan bir kelebeğe benzer, ama sessizce oturup beklersen üzerine konabilir.”

– Nathaniel Hawthorne

psikolojik katılık ve depresyon ilişkisi
Daha iyi bir yaşam için psikolojik esneklik

Dünyayı ve çevrenizi görüş şekliniz, refahınızı şekillendirir. Bunu kendinize ve başkalarına karşı olan bağlılığınız ve tutumunuz da sağlar. Bu yüzden esnek zihinli bir insan olmanın birçok avantajı vardır.

Esnek insanlar asla öğrenmeyi, büyümeyi ve başkalarıyla bağlantı kurmayı bırakmazlar. Ayrıca hayal kırıklığına daha iyi tahammül ederler, değişimden korkmazlar, zaman içinde gelişirler ve genellikle daha düşük stres seviyelerine sahiptirler.

Psikolojik esneklik aynı zamanda uygun davranış, düşünce ve duygularla yapılandırılmış bir yaşam için genel bir araçtır. Farklı durumlara adapte olmak ve değerleriniz doğrultusunda hareket etmek sizi su gibi esnek kılar. Yani, uyum yeteneğinizden dolayı her engelin üstesinden gelebilecek bir kişi haline gelirsiniz.

“Sahip olduğunuz tek şey bir çekiçse, her şeyi bir çivi olarak görmeye başlarsınız.”

– Abraham Maslow

Greco, L. A., Lambert, W., & Baer, R. A. (2008). Psychological Inflexibility in Childhood and Adolescence: Development and Evaluation of the Avoidance and Fusion Questionnaire for Youth. Psychological Assessment. https://doi.org/10.3760/cma.j.issn.0366-6999.2009.24.007