Marihuananın Uzun Vadede Beyin Üzerindeki Etkileri

04 Ağustos, 2019

Marihuana tüketimi tartışmalı bir konudur. Marihuananın faydaları ve yan etkileri hakkında birçok çalışma vardır. Kanabisi yasallaştıran ülke sayısı ise giderek artmaktadır. Bununla birlikte, birçok uzman, tıbbi marihuananın etkileyiciliğini sorgulamaktadır; tıbbi marihuana ve diğer kanabis ürünleri yararlı mı? Ya da zararlı mı? Ve marihuananın uzun vadede beyin üzerindeki etkileri nelerdir?

Marihuana, rekreasyonal bir ilaç olarak son derece popülerdir. Aynı zamdan yaygın bir şekilde tıbbi amaçlı olarak kullanılır. Uçucu yağlar ve diğer kanabis ürünleri, kronik ağrı ya da epilepsi tedavilerinde popülerdir. Bununla birlikte, yeni bir çalışma, uzun süreli marihuana tüketiminin beyin hasarına neden olabileceği konusunda insanları uyarıyor.

Marihuananın uzun vadeli kullanımı beyin hasarına neden olabilir

Portekiz’de bulunan Lizbon Üniversitesi ve İngiltere’deki Lancaster Üniversitesinden bilim insanları, yakın zamanlarda uzun vadeli marihuana kullanımının olası tehlikeleri hakkında bir çalışma gerçekleştirdiler. Bu çalışmanın sonuçlarını ise ournal of Neurochemistry dergisinde yayınladılar. Bulguları, düzenli marihuana tüketiminin hafızaya zarar verebileceğini gösteriyor. 

Araştırmacılar, WIN 55, 212-222’nin, farelerin beyinleri üzerindeki etkisini gözlemledi. Bu, kanabinoidlerde bulunanlara benzeyen bir bileşiktir. Bu maddeye uzun süreli maruz kalmanın “önemli hafıza bozukluklarına” neden olduğunu buldular. Zira birlikte çalıştıkları fareler tanıdık ve yeni bir nesneyi ayırt edemedi.

Devam etmeden önce, bir şeyi açıklığa kavuşturalım. Kanabinoid terimi, vücut ve beyinde bulunan kanabinoid reseptörlerine etki eden bazı kimyasal maddeleri ifade etmek için kullanılır. Bu maddeler, Hint keneviri (kenevir ya da marihuana) bitkisinin neden olduklarına benzer etkilere sahiptir.

esrarın etkisinde üzgün bir adam

Marihuananın uzun vadede beyin üzerindeki etkileri

Araştırmacılar, ayrıca, marihuananın etkilerini araştırmak için beyin taraması tekniğini kullandılar. Ve kanabisten türeyen bu maddenin, beynin öğrenme, depolama ve bellek erişiminden sorumlu alanlarını etkilediğini gördüler.

Bu maddeye kronik olarak maruz kalmak beyni daha da etkiliyor. Beyindeki öğrenme ve hafızayı yürüten alanlar arasındaki iletişimi değiştiriyor. Araştırmacılar “çalışmalarımız, tıbbi nedenlerden ötürü kullanılmadığı takdirde, uzun vadeli kanabinoid alımının, beynin işlevi ve hafıza üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olduğunu açıkça gösteriyor” diye belirttiler.

Çalışmanın baş araştırmacısı Ana Sebastião, “epilepsi ya da multipl skleroz gibi birtakım hastalıklı koşullar altında bir denge kurabilen aynı ilacın, sağlıklı bireylerde belirgin dengesizliklere neden olabileceğini anlamak son derece önemlidir” diye açıklar.

Tıbbi marihuananın yan etkilerini azaltmak mümkün mü?

Bu çalışmanın bulguları Sebastião’nun ekibi tarafından gerçekleştirilen bir önceki çalışmadan türemiştir. Bu çalışmada, marihuananın uzun vadede beyin üzerindeki etkilerinden birinin, teşhis hafızasını etkilemek olduğu bulundu. Bu, tanıdık insanları ya da nesneleri hatırlamanıza izin veren bir hafıza türüdür.

Sebastião’nun ilk çalışmasındaki araştırmacılar, bu olumsuz sonuçları telafi etmek adına bir öneride bulundu; spesifik bir kafein türü ilaç, hafıza üzerindeki söz konusu etkilere karşı koyabilir. Sebastião, “bu sonuçlar, günümüzde kullanılan ve birçok sinir sistemi rahatsızlığına karşı etkili olduğunu kanıtlamış kanabinoid tabanlı tedavilerin bilişsel yan etkilerini azaltmayı amaçlayan farmakolojik stratejilerin geliştirilmesi için çok önemlidir.” diye belirtir.

Bilim adamları, kanabinoid ilaçların zararlı etkilerinin daha iyi anlaşılmasının, onlara karşı koymak için geliştirilen stratejileri yürütebileceğini umuyorlar.

kafasından darbe alan bir yapı görseli

Çalışmanın ortak yazarı Neil Dawson, bunun gündeme yeni bir şey getirdiğine inanıyor. “Bu çalışma, uzun vadede marihuana kullanımının, beyni olumsuz olarak etkilediği yönünde oldukça değerli, yeni bilgiler sunuyor. Bu mekanizmaları anlamak, uzun süreli tıbbi marihuana kullanımının zihinsel sağlık ve hafıza sorunları geliştirme riskini ne kadar arttırdığını anlamaktır.”

Sonuç olarak, marihuana, uzun vadede beyin üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir. Bununla birlikte, bilim adamları, hala, tıbbi marihuananın faydalarını en üst düzeye çıkarmanın farklı yollarını araştırmaktadır. Başarılı olup olmayacaklarını ise sadece zaman gösterecektir.

  • Mouro, F., Ribeiro, J., Sebastião, A., & Dawson, N. (2018). Chronic, intermittent treatment with a cannabinoid receptor agonist impairs recognition memory and brain network functional connectivity. Journal Of Neurochemistry147(1), 71-83. doi: 10.1111/jnc.14549