Artemisia Gentileschi: Barok Ressamın Biyografisi

Aralık 6, 2019
Artemisia Gentileschi Barok dönemde eserler vermiş önemli bir ressamdır. Hakkında çok daha fazlasını bu yazıda öğrenin!

Artemisia Gentileschi 16. yüzyıldan bir Barok ressamdır. Pek çok kadın ressam gibi onun hikayesi ve eserleri uzun yıllarca saklı kaldı.

Tarihçiler ve koleksiyoncular Gentileschi’nin eserlerini erkek bir ressama atfetmiştir. Hayatı ve eserleri 16. yüzyıl cinsiyetçiliğinin mükemmel bir örneğidir.

Bu yazıda sanat tarihçileri Gentileschi’yi ilk İtalyan Barok ressamlarından biri olarak görür. Resimleri o zamana özgü fırça darbelerine sahiptir ve portrelerinde ulaştığı derinlik eşsizdir. Bu yazıda tanınmayı hak eden bu yetenekli ressam hakkında daha fazlasını öğreneceğiz.

Artemisia Gentileschi: Çocukluğu ve Gençliği

Artemisia Gentileschi 8 Temmuz 1593’te İtalya Roma’nın Papalık Devleti diye bilinen bölgesinde doğdu. Yetenekli bir ressamdı. Annesi  Prudentia Montone, o 12 yaşındayken öldü. Babası Orazio Gentileschi de tanınmış bir ressamdı.

Gentileschi’nin resim kabiliyeti erken yaşlarda ve babasından öğrenerek ortaya çıktı. Babası Caravaggio ile arkadaştı ve devrimci Barok ressamın ilk takipçilerindendi. Caravaggio Roma sahnesinde provokatif ve vahşi bir ressamdı. Artemisia Gentileschi sonradan onun dramatik gerçekçiliğinin ikinci neslinin önemli bir savunucusu haline geldi.

Bir keresinde yetkililer, Orazio ve Caravaggio’yu Roma sokaklarındaki başka bir ressam hakkında aşağılayıcı grafiti yapmakla suçladılar. Duruşma sırasında Orazio, Caravaggio’nun birkaç adet melek kanadını ödünç almak için evini ziyaret ettiği bir anekdotu anlattı. Bu bilgiler sayesinde, büyük sanatçının Gentileschi ailesiyle çok yakın bir ilişkisi olduğunu ve evin en büyük kızı olan Artemisia’nın muhtemelen onu tanıdığını öğrenmiş olduk.

artemisia gentileschi

Artemisia, babası ve peyzaj ressamı Agostino Tassi ile çalıştığından, eserlerini onların eserlerinden ayırmak zor olabilir. İlk başta, tıpkı babası ve Caravaggio gibi, oldukça romantik bir tarzda resim yapıyordu.

İlk tanınmış eserinin adı Susanna ve Elders (1610). Uzun süre boyunca insanlar bu eserin, babasının resimlerinden biri olduğuna inandı. Ayrıca Caravaggio’nun daha önce çizdiği Judith Slaying Holofernes (c. 1612-13; c. 1620) adlı resminin iki farklı versiyonunu çizdi.

Başka Bir Ressamın Elinde İstismar

1611’de Orazio Roma’da Palazzo Pallavicini-Rospigliosi’yi resmetmek için ressam Agostino Tassi ile birlikte işe alındı. 17 yaşındaki Artemisia’ya tekniğini mükemmelleştirmesi için yardım etmek üzere Orazio, Tassi’yi kıza yardım etsin diye işe aldı.

Beraber çalıştıkları için, Tassi ve Gentileschi birlikte oldukça fazla zaman harcadılar. Özel derslerden birinde, Tassi ona tecavüz etti. Tecavüzden sonra Artemisia Tassi ile gerçekten bir ilişkiye başladı ve sonunda evleneceklerine inandı. Ancak Tassi, genç sanatçı ile evlenmeyi reddetti. Orazio, o zamanlar için alışılmadık bir karar aldı: Tassi’ye kızına tecavüz ettiği için dava açmaya karar verdi. Duruşma yedi ay sürdü.

Dava sürecinde Tassi hakkında çok sayıda skandal detay ve kurban ortaya çıktı. Artemisia tecavüzden önce bakireydi ve Tassi’nin kendi karısını öldürdüğüne dair bile suçlamalar vardı.

Yasal sürecin bir parçası olarak Artemisia jinekolojik bir muayeneden geçti ve bekaretini tecavüz yüzünden kaybettiği ortaya çıktı. Bu arada kelebek vida ile işkence görürken ifade vermek durumunda kaldı, çünkü o zamanlar doğruyu söyleyip söylemediğini anlamak amacıyla bu yöntem kullanılıyordu.

Bir sanatçı için bu tür bir işkence tamamen sakat bırakıcı etkilere sahip olabilirdi. Neyse ki, Artemisia’nın parmakları kalıcı hasar almadı. Tecavüzden sonra Tassi’yi öldürebileceğini söylediği tutkulu ifadesi, o zamanlar için ne kadar olağanüstü bir kadın olduğunu gösteriyor.

Tassi suçlu bulundu ve Roma’dan sürgün edildi. Fakat, ceza hiçbir zaman gerçekleştirilmedi çünkü Papa, sanatsal yeteneklerinden dolayı Tassi’ye koruma sağladı.

Artemisia Gentileschi’nin tecavüzden sonraki çalışmaları, erkekler tarafından saldırıya uğrayan kadınları veya intikam arayan güçlü kadınları göstermektedir.

Floransa’da Artemisia Gentileschi

Duruşmadan bir ay sonra Orazio, Artemisia’nın sanatçı Pierantonio Stiattesi ile evlenmesi için düzenlemeler yaptı. Çift daha sonra Stiattesi’nin memleketi Floransa kentine taşındı.

Floransa’da, Casa Buonarotti, ilk önemli komisyonlarından biri için Artemisia’yı kiraladı. Ressamın yeğeni, Michelangelo’nun eski evini bir anıt müzeye dönüştürmüştü.

1616’da Artemisia, Accademia delle arti del Disegno’ya (Resim Sanatları Akademisi) katılan ilk kadın oldu. Bu, resim malzemelerini kocasının izni olmadan satın almasını ve kendi sözleşmelerini imzalamasını mümkün hale getirdi. Toskana Büyük Dükü, Medici’nin Cosimo II’si de, birkaç karlı komisyon teklif etti.

Floransa’da Gentileschi kendine özgü bir tarz geliştirmeye başladı. Diğer birçok 17. yüzyıl sanatçısının aksine, sabit yaşam ve portreler yerine resim tarihi konusunda uzmanlaştı.

1618’de, Artemisia ve kocasının bir kızı oldu ve ona Artemisia’nın vefat eden annesinin adı olan Prudentia adını verdiler. Aynı dönemde, Artemisia, Francesco Maria di Niccolo Maringhi adlı bir Floransalı asil ile tutkulu bir romantizm yaşadı.

Francesco Solinas’ın 2011 yılında keşfettiği Artemisia’dan Maringhi’ye gönderilmiş bir dizi mektup bu durumu belgeliyor. Artemisia’nın kocası, bu ilişkiyi öğrendi ve Maringhi’den para almak için karısının aşk mektuplarını kullandı.

Sonuç olarak, Maringhi onları maddi olarak desteklemekten kısmen sorumlu olmakla sonuçlandı. Çift, sürekli para konusunda endişeliydi çünkü Stiattesi, maliyesini yönetmede çok kötüydü.

“Benim şanlı hükümdarlığım, size bir kadının neler yapabileceğini göstereceğim.”

– Artemisia Gentileschi

Tekrar Roma, Tekrar Caravaggio

Artemisia’nın ilişkisi ile ilgili söylentilerin yanı sıra para sorunları da evlilikte gerginliğe yol açtı. 1621’de Artemisia, kocası olmadan Roma’ya döndü. Bir kez daha Caravaggio’nun himayesine katıldı ve ressam Simon Vouet de dahil olmak üzere onun birçok takipçisi ile çalıştı.

Roma’da umduğu kadar başarılı değildi, bu yüzden daha fazla komisyon almayı umarak Venedik’te biraz zaman geçirdi.

Gentileschi’nin resimlerinde kullandığı renkler, babasınınkinden daha parlaktı, ancak Caravaggio’nun popüler hale getirdiği tenebrismi babasının bu tarzı terk etmesinden daha sonraları da kullanmaya devam etti.

artemisia gentileschi kadın resmi

İngiliz Mahkemesinde: Artemisia Gentileschi’nin Son Dönem Eserleri

1630’larda Gentileschi Napoli’ye taşındı. 1638’de Londra’ya gitti ve babası, King Charles I için çalıştı. İkili, eşi Kraliçe Henrietta Maria’nın Greenwich’teki evinde Büyük Salon’un tavanı için bir tablo üzerinde çalıştı. Babası 1639’da öldükten sonra Gentileschi, birkaç yıl daha Londra’da kaldı.

Londra’dayken, bir Resmin Alegorisi Olan Portre (1638) de dahil olmak üzere en ünlü eserlerinden bazılarını resmetti. Biyografi yazarı Baldinucci’ye (onun hayatını, babasının biyografisine ekleyen kişi) göre, sanatçı birçok portre çizdi ve babasının şöhretini hızla aştı.

Daha sonra 1640 veya 1641’de Gentileschi Napoli’ye yerleşti. Orada, David ve Bathsheba hikayesinin birkaç versiyonunu boyadı. Hayatının son yılları hakkında çok az şey biliniyor. Mevcut en son mektup 1650’dendir ve halen aktif olarak çalıştığını ima etmektedir.

Ölüm tarihi kesin değil olmamakla birlikte bazı kanıtlar, 1654 tarihinde hala Napoli’de çalıştığını öne sürüyor. Bazı tarihçiler, 1656’da şehri harap eden vebadan öldüğünü iddia ediyorlar.

Artemisia Gentileschi Mirası

Gentileschi’nin mirası tartışmalı ve karmaşıktı. İnsanlar hayattayken ona saygı duydu ve tanıdı, ancak öldükten sonra tarihçiler onu kayıtlarından çıkardılar.

Bunun nedeni, tarzının babasının tarzına çok benzemesi ve sanat tarihçilerinin bazı resimlerini yanlışlıkla Orazio’ya atfetmeleriydi. Ünlü bir Caravaggio alimi olan Roberto Longhi, 20. yüzyılın başlarında onun çalışmalarını yeniden keşfetti ve savundu.

“Yaşadığım sürece, varlığım üzerinde kontrol sahibi olacağım.”

– Artemisia Gentileschi

Ne yazık ki, hayatının ve çalışmalarının akademik ve popüler izahatları abartılmış ve cinselleştirilmiştir. Bir dereceye kadar, bu, Artemisia hakkında, Longhi’nin karısı Anna Banti’nin, 1947’de yayınlanan sansasyonel romanından kaynaklanıyor.

1970’lerde ve 1980’lerde, Mary Garrard ve Linda Nochlin gibi feminist sanat tarihçileri nihayet Gentileschi’yi haklı çıkardı. Bu tarihçiler, onun kişisel yaşamından ziyade, önemli sanatsal başarılarına ve sanat tarihi sürecindeki etkilerine odaklandılar.

  • Pérez Carreño, F. (1993). Artemisia Gentileschi. Colección El arte y sus creadores, Volumen 13.
  • Cropper, E. (1995). Artemisia Gentileschi, la pintora. In La mujer barroca (pp. 189-212). Alianza Editorial.
  • Nochlin, L. (2008). ¿Por qué no ha habido grandes mujeres artistas? En Catálogo de exposición, 283-289.
  • Carreño, F. P. (1995). Drama y espectador en Artemisia Gentileschi. Asparkía. Investigació feminista, Volumen 5, 11-24.