Sis Katmanı: Sosyal Becerileri Geliştirmek İçin Basit Bir Teknik

Şubat 24, 2018

Caddede arabamızla hızla ilerlerken aniden kendimizi kalın bir sis tabakası içinde bulursak ne olur? Doğal olarak frene basarız. Bu şekilde daha yavaş gidebilir ve yolu daha iyi görebiliriz.

Böyle bir durumda nasıl davrandığımız önemlidir. Ve aslında bu tekniği sosyal becerilerimizi geliştirmek amacıyla uygulayabiliriz.

Hepimiz, bir noktada utanç verici bir an yaşamışızdır. Hepimiz beklenmedik eleştirilerle karşılaştık ya da hiç istemediğimiz tartışma ve çatışmalara girdik.

İyi haber şu ki, “sis katmanı tekniği” olarak adlandıracağımız bir yöntemi kullanabiliriz. Bunu yaparsak, tüm bu durumlardan zarar görmeden çıkabiliyor olacağız.

“Tepki vermeden önce durun, 3 kez derin nefes alın ve merhametle cevap verin.”

– Deepak Chopra

Tepki Vermek İçin Kendimize zaman Tanımanın Önemi

Sis katmanı tekniği bizi durup düşünmeye teşvik eder. Hissettiğimiz duyguları yavaşlatmaya teşvik eder. Çünkü bu duygular tam olarak istediğimiz gibi gitmeyen her şeye fevri tepki vermemize neden olmaktadır.

Mesela, hiç beklenmedik bir eleştiriyle karşılaşmış olabiliriz. Öfkelenerek aslında istemediğimiz bir şekilde tepki verebiliriz.

Aşağılayıcı, utanç verici ya da çelişkili durumlar, kolayca kontrol edemediğimiz bir yanımızı ortaya çıkarabilir. Bizi korumak isteyen bir yanımızı. 

İster bir saldırı şeklinde gördüğümüz bir şey, isterse bize seslenen biri olsun, bu doğrudur. “Beni yargılıyorlar” ya da “bana değer vermiyorlar” veya “beni aşağılamak istiyorlar” gibi düşüncelerdir bunlar. Sinirlerimiz ve uçtaki duygularımız temelinde bir tepki ortaya çıkaracaklardır.

pembe yapraktan bakan kız

Peki, duygularımızın bütün eylemlerimiz üzerinde tam kontrol almasına izin vermeyi bıraktığımızda ne olur? Böyle yaptıktan sonra endişeye kapılabiliriz çünkü duygularımız, çeşitli dürtüler yaratmıştır ve geriye baktığımızda biz çok daha farklı davranmış olacağımızı düşünürüz.

Sis katmanı tekniği ile kendimizi yavaşlatmanın ne kadar önemli olduğunun farkına varacağız. En azından durumu daha açık bir şekilde görene kadar.

Ayrıca duygularımızı gözlemlemede bize yardımcı olacak bir teknik bu. Bunu yaptığımız takdirde hislerimizin enerjisini ve mesajını en faydalı şekilde işleyebileceğiz. Böylece sosyal becerilerimiz gelişecek ve yaptıklarımız ya da söylediklerimiz yüzünden sürekli özür dilemek zorunda kalmayacağız.

“Hareket etmeden önce dinleyin. Okumadan önce düşünün. Eleştirmeden önce bekleyin. Vazgeçmeden önce deneyin.”

– Ernest Hemingway

Hemen Tepki Vermek Zorunda Değiliz

Özellikle sinsi bir tahrik söz konusu. Bizi savunmasız bırakan her şeye anında tepki verme isteği. Mesela, bir “her neyse”, çatışma ya da eleştiri nedeni olabiliyor.

Çoğu zaman kendimize zaman tanımıyoruz ve sis katmanı tekniğini kullanmıyoruz. Sanki içimizde bir ses “bekleyemezsin” diye bağırıyor. Bu sesi dinliyor ve konuşuyor, tartışıyor, farkı fikirde olduğumuzu söylüyor ya da kendimizi haklı çıkarıyoruz.

bardak kafalı adam

Günümüz dünyasında bu tür “sürprizlerin” birçoğu, ölüm-kalımlık bir tehdit karşısında değil sosyal bağlamlarda yaşanıyor. Başka bir deyişle, sokakta yürürken bir aslanla karşılaşmamız son derece sıra dışı bir olaydır. Böyle bir olay karşısında hemen tepki vermemiz doğru olurdu.

Başka bir şekilde ifade edecek olursak, genelikle duygusal bulutların dağılması için yeterince zamanımız vardır. Sadece ve sadece o zaman, daha uygun ve uzun zamanda bize zarar vermeyecek bir cevap verebiliriz.

Sis Katmanı Tekniği: Bir Örnek

Sis katmanını nasıl uygulayabileceğinizi gösteren bir örnek vermek istiyoruz. Diyelim ki arkadaşımız, her zaman onunla zaman geçiremediğimiz gerçeğini yüzümüze vurdu. Bunun sebebi iş ya da başka sorumluluklar olabilir.

Ama bu tekniği kullandığımızda tartışma yoluna gitmeyiz. Onun da her zaman yanımızda olmadığını (yüksek ve sinirli negatif bir tonla) söyleyerek cevap vermeyiz.

Çünkü böyle yapmak içgüdüsel ve duygusal bir tepki olacaktır. Ama sis katmanı tekniğiyle duruma yaklaşım şeklimiz çok farklı olacaktır.

Arkadaşımız bizi bu şekilde suçladığında dürtülerimizi yavaşlatırız.. Sonra da “Bana çok kızgın olduğunu anlıyorum, çünkü hiç yanında olmadığımı düşünüyorsun,” diyebiliriz.

Anı fikirde olduğumuzu söylemeyiz böylece ama arkadaşımıza bir mesaj vermiş oluruz. Ne olduğunu düşündüklerini anlıyor olduğumuzu ifade ederiz. Böyle yaparak ikimizi de sakinleştirmiş oluruz.

şehir kafasında uçan kuşlar

Böylece durum üzerinde düşünmek ve hiç kimse kızgın ya da sinirli olmadığında mesele hakkında konuşmak için zaman kazanmış oluruz. Bu sayede arkadaşımızın, onunla her zaman vakit geçiremeyişimizin asla yanında olmadığımız anlamına gelmediğini anlamasını sağlarız. İş ve başka sorumluluklarımız olduğu hâlde hayatımızın önemli bir parçası olduğunu anlamasını sağlarız.

“Duygularınıza tepki vermek yerine düşüncelerinizi seçin.”

– Robert Kiyosaki

Gördüğümüz gibi sis katmanı tekniği, sosyal becerilerimizi kullanmak için hepimizin başvurması gereken bir tekniktir. En azından sonunda en çok bize zarar verecek durumlarda bu tekniği kullanmalıyız.

Bunu deneyin ve ne kadar etkili olduğunu görün. Sağlıklı bir şekilde bağlantı kurmanıza nasıl yardım edeceğini görün. Ve sonunda kendi duygularınızı daha iyi işlemenize nasıl yardım ettiğini görün.

  • Covey. R Stephen (2011) Los 7 hábitos de la gente altamente efectiva. Paidos Ibérica
  • Manuel J. Smith (1997) Cuando digo no me siento culpable. DeBolsillo