Kokainin Beyin Üzerindeki Etkileri

10 Haziran, 2020
Kokain, en çok tüketilen ve bağımlılık yapan uyuşturucu maddelerden biridir. Beyindeki etkileri, başlangıçta ürettiği öfori ve refah hissine rağmen oldukça zararlıdır. Kokainin beyindeki etkileri hakkında daha fazla bilgi edinmek için okumaya devam edin.
 

Kokainin beyindeki etkileri yıkıcıdır. Dünyada en çok kullanılan ikinci uyuşturucudur ve 80’lerden beri bir sağlık sorunudur. Koka yaprağı bitkisinden elde edilen madde, onu kullananlarda öfori, enerji ve zihinsel uyanıklık duygularına yol açar. Ayrıca iştahlarını ve uyku ihtiyaçlarını azaltır.

Bu kısa vadeli etkilere ek olarak, kokain tüketiminin duygusal ve davranışsal rahatsızlıklar gibi uzun vadeli sonuçları da vardır. Kokainin, anatomik, metabolik ve fonksiyonel seviyelerde beyin üzerindeki ana etkilerini keşfetmek için okumaya devam edin.

Kokain kullanımın uzun vadede duygu durumu üzerinde olumsuz etkileri vardır

Anatomik ve metabolik etkiler

Bu madde beynin noradrenerjik ve dopaminerjik sistemlerini etkiler. Özellikle, sinapslarda serotonin, dopamin ve norepinefrin geri alımını inhibe ederken norepinefrin salınımını teşvik eder. Böylece, sinaptik yarık olarak da adlandırılan iki nöronun iletişimi arasındaki alanda, bu nörotransmitterlerin mevcudiyeti çok daha fazla hale gelir.

Bu etki bir dizi uzun süreli beyin değişikliğine yol açar. Ölüm sonrası muayenelerde, bilim adamları kokain kullanıcılarının beyninin striatum kısmında daha az miktarda dopamin gözlemlediler. Ayrıca, dopamin taşıyıcısını kodlayan RNA’nın ifadesinde azalma ve monoamin yoğunluğu tespit ettiler. Ayrıca, mikroglia ve makrofajlarda da bir artış görüldü. Bu, kokain kullanımının, tüm nöronların yanı sıra dopaminerjik terminallerin kaybına neden olduğu anlamına gelir.

 

Bu hücresel hasar, dopaminerjik yolun da bir parçası olduğu ödül yolları oluşturur. Bu bölgenin işlevini değiştirir ve kompulsif tüketime sebep olur. Benzer şekilde, hipodopaminerjik bir durum olan doğal dopaminin giderek azalması, yoksunluk, depresyon ve özlem belirtilerine sebebiyet verir.

Bilim adamları ayrıca kokain ve diğer maddelerin tüketiminin serbest radikal ve oksidatif stresi arttırdığını gözlemlediler. Bu hücreler, gerekli olmalarına rağmen, yaşlanma ve hücre hasarının ayrılmaz birer parçasıdır. Ek olarak, kan-beyin bariyerinin işlevine de olumsuz şekilde müdahale ederler. Bu, beyni zararlı dış ajanlardan korumak ve homeostazı korumak için gerekli bir işlevdir .

Kokain kullanımı doğrudan serebral vaskülatür üzerindeki de etkilidir ve bu da inme olasılığını artırır. Ayrıca, tümör nekroz faktöründe de  bir artış gözlenir.

Kokain kullanımı çdül merkezini direk olarak etkiler ve mutluluk hissine ulaşımı zorlaştırır.

Kokainin beyindeki fonksiyonel etkileri

Yukarıda belirtilen değişiklikler ve zararlar, tüketicilerin nöropsikolojik işleyişi üzerinde bir dizi sonuç doğurmaktadır. Genel olarak, kokain kullanıcıları nöropsikolojik değerlendirmelerde kötü performans gösterirler. Bu etkiler dikkat, hafıza, yanıtın inhibisyonu ve yürütücü işlevlerde kendini gösterir.

 

Daha spesifik olarak, kokain algıda seçicilik ve dikkat sürekliliği, çalışma belleği, görsel bellek ve öğrenme kapasitesi süreçlerini etkiler. Aslında, bu etkiler geri çekilme dönemlerinde daha belirgindir.

Yönetici işlevler ile ilgili olarak, kokain kullanıcıları dürtülerini engelleme konusunda daha başarısızdırlar. Aynı zamanda karar verme konusunda daha dürtüsel ve daha az isabetlidirler. Bu aynı zamanda değişime karşı daha az tölerans ve hatalar ile baş etmekte ve olayların ele alınması hakkında daha az beceri sahibi olmak demektir.

Kısacası, muhtemelen en bağımlılık yapan uyuşturuculardan biri olan kokain kullanımı, tüketicileri birçok düzeydeki etkilemektedir. Burada açıklanan etkilere ek olarak, bir kişinin yaşam kalitesini etkileyen birçok duygusal, davranışsal ve sosyal sonucu da vardır.

 
  • Urigüeña, L. y Calladoa, L.F. (2010). Cocaína y cerebro. Trastornos adictivos, 12(4), 129-134.
  • Ramos-Cejudo, J. y Iruarrizaga Díez, I. (2009). Correlatos neuropsicológicos y emocionales implicados en el consumo de cocaína: una revisión teórica a los nuevos hallazgos. Psychosocial Intervention, 18(3), 245-253.