İzin Verici Ebeveynlik: Artıları ve Eksileri

16 Ekim, 2020
Bir noktada, tüm ebeveynler çocuklarını büyütmek söz konusu olduğunda çok mu katılar, yoksa çok mu gevşekler diye düşünmüştür. Hangi ekstreme eğilimli olursanız olun, her bir çocuğun doğuştan gelen karakterini ve huylarını göz önünde bulundurmak önemlidir. Peki, izin verici ebeveynlik hangi noktada bir problem haline gelir?

İzin verici ebeveynlik kötü bir şey olmak zorunda değildir, ancak bir çocuk yetiştirmek için en iyi temel de değildir. Bu özellikle de bu rahat yaklaşımın güçlü bir ebeveyn etkisi ya da açık iletişim gibi diğer faktörler ile dengelenmediği ekstrem durumlarda geçerlidir.

İster bu yaklaşımı, ister bir başka yaklaşımı seçin, Dr. Jeff Nalin (Paradigma Tedavi Merkezlerinin kurucusu) gibi uzmanlar çocukların kimin başta olduğunu bilmesi gerektiğini savunmaktadır. Çocukların, neyi yapıp yapamayacaklarını anlayabilmek için bu referans noktasına ihtiyaçları vardır.

Bazı aşırı izin verici ebeveynler sessiz kalmayı ve çocuklarının sonunda hayır cevabını duyup istediklerini alamayacakları durumlarda sinirlenmesinden korktukları için belirli sınırlar koymaktan çekinmeyi tercih edebilirler. Bu gerçekleştiğinde ebeveynler olmayan kişilerin koyduğu sınırlar daha büyük bir ağırlık kazanır, yani giderek daha da önemli hale gelir.

İzin verici ebeveynlik stili ile büyütülen bir çocuk ve annesi.

İzin Verici Ebeveyn

Peki, izin verici bir ebeveyn tam olarak nasıldır? Bu insanları görmek oldukça kolaydır. Genellikle çocuklarına karşı nazik, sevecen ve özenlidirler. Sınır koyamadıklarından dolayı sağlam bir yapıya sahip olmayan aile grupları oluştururlar, buralarda kaos ve doğaçlamalar hüküm sürer. Mümkün olduğunda az kısıtlama getirmeye çalışırlar ve çocuğun kendi isteklerini bir öncelik haline getirirler.

Pek çok durumda, bu kural eksikliği çocuğun kuralların varlığından dahi haberdar olmadığı anlamına gelir. Ebeveynlerini bir otorite figürü yerine bir arkadaş olarak görürler. Sorun, ebeveynlerin kendilerinin olayların böyle olmasını istemesidir, bu muğlak sınırların yarattığı belirsizlik ve kafa karışıklığına rağmen, çatışma olmamasından keyif alırlar.

İzin Verici Ebeveynlik: Faydaları

Bunların tamamına rağmen, daha izin verici bir ebeveynlik stili de kendi avantajlarına sahiptir. Dr. Nalin’e göre bu erken yaşlarda güçlü bir sorumluluk ve bağımsızlık duygusu geliştiren çocuklar için özellikle faydalı olabilir. Örneğin, keşfetme özgürlüğüne sahip olmak çocuğu hayatının erken dönemlerinde zorluklarla yüzleşmeye teşvik edebilir. Bu da çocuklara serbest bir şekilde büyümek için alan tanır.

Genel olarak konuşmak gerekirse, bu tür bir ortamda büyüyen çocukların pek çoğu kendi güvenlik sütunlarını oluştururlar. Neyi yapabilecekleri ve neyi yapamayacakları açısından rehberlik için dünyaya ve daha geniş bir şekilde topluma bakmaya başlamaları anlamında, daha yetişkin bir tutum benimserler. Birçoğu için tipik çocukluk korkuları artık mevcut değildir ve başkalarının haklarını ihlal etmesine izin vermeleri olasılığı daha düşüktür.

Buna ek olarak, daha az kısıtlaması olan ve zevk aldıkları ve hakkında tutkulu oldukları şeyleri yapmaya bolca zamanı olan bu çocuklar oldukça yaratıcı olma eğilimindedir. Ayrıca, yeni şeyler öğrenmeye dair belirli bir yetenek de gösterebilirler. Cezalandırılma korkularını ve bunun sonucunda da başarısızlık korkularını kaybederler. Eğer ilk seferinde işler yolunda gitmezse, basitçe tekrar denerler.

Oyuncakları ile oynayan bir oğlan çocuğu.

İzin Verici Ebeveynliğin Kusurları ve Tuzakları

Ancak, dikkate alınması gereken bazı dezavantajlar da vardır. Örneğin, bu çocuklar barış içerisinde yaşamanın temelini oluşturan sosyal normlara saygı göstermeyebilirler. Bunlar kesinlikle gerekli değildir ancak toplumu herkes için daha hoş hale getirmek üzere tasarlanmışlardır. Çocuk bu normları benimsemezse sosyal anlamda bütünleşmekte zorlanabilir.

İzin verici ebeveynleri olan çocukların erken anksiyeteye de daha duyarlı oldukları görülmüştür. Bunun nedeni, dış standartların baskısı altında çalışmayı zor bulmalarıdır. Bir programa göre çalışmakta, üstlerinden gelen emirlere uymakta ya da anlaşamadıkları kişiler ile aralarındaki çatışmalarla başa çıkmakta güçlük çekebilirler.

Bir çocuğun büyümesini ve gelişimini tetikleyebilecek bir dizi farklı değişken bulunmaktadır. En etkili faktörlerden bir tanesi büyüdükleri baskın ebeveynlik tarzlarıdır. Bir ebeveynlik tarzının ne kadar yararlı ya da zararlı olacağı çocuğun kendi kişiliği de aralarında olmak üzere bir dizi faktöre bağlıdır.

Kendi bağımsızlığına sahip olmaktan keyif alan sorumlu bir çocuk ebeveynleri çocuğun kendisine dayattıklarından daha katı norm ya da kurallar empoze etmekten kaçındığında en iyi şekilde büyüyecektir. Ancak, dürtüsel ya da asi çocuklarda bu yaklaşım ters bir etki yaratabilir.