Her Jest Başka Bir Dünyadır

Ekim 3, 2018

Her gün, kendi isteğimiz ile çeşitli jestler yapıyoruz. Başkalarının da anlayabileceği bilgileri aktarmak için bunları gerçekleştiriyoruz. Bunun gerçekleşme sıklığı, bir jestin anlamı olduğuna inanmamızı sağlayabilir. Aksine, jestlerin tek başına bir anlamı yoktur, anlamı yorumlayanlar tarafından verilir.

Kendi kültürümüzden farklı kültürlere sahip yerlere gittiğimizde, başkalarının bazı hal ve hareketleri bize ilk başta garip görünebilir. Yaptığımız jestlere benzese bile, jestlerinin anlamını anlayamayabiliriz. Gerçek şu ki, her jestin kendine has bir dünyası vardır ya da en azından öyle olabilir.

Göz kırpmak

Örnek olarak göz kırpmaya bakalım. Bu hareket, bir gözü kısa bir süre için kapatırken diğerini açık bırakmak şeklinde gerçekleşir. Fark etmesi kolay ama anlaması o kadar da kolay olmayan bir jest.

Şu durumu hayal edin: bir kafenin terasında birkaç kişi kahve içiyor. Bir çocuk, kendisine bakan bir kıza göz kırpıyor. Başka bir masada, doğrudan kimseye bakmayan başka bir çocuk da göz kırpıyor. Kız, kendisine göz kırpan çocuğa göz kırparken, hepsine bakan başka bir kız, herkese göz kırpıyor.

göz kırpan kadın

Bu durumu nasıl yorumlayabiliriz? İsterseniz, her göz kırpmaya vereceğiniz anlamı düşünün, böylece okumaya devam ettiğinizde, bunları gerçek anlamla karşılaştırabilirsiniz. İşte bu hikayenin yorumu:

  • Göz kırpan ilk çocuk, bunu kasten yapar. İlgilendiği bir kızın ilgisini çekmek ister. Göz kırpma jesti bir kur yapma ritüeli anlamına gelir ve niyetini, romantik ilgisini göstermeye hizmet eder. Aynı zamanda, bazen suçunu onaylamak veya vurgulamak isteyen bir harekettir. Başka bir bağlamda, özellikle alaycılık ile beraber ise, alay konusu anlamına da gelebilir.
  • İkinci göz kırptığı çocuk, bunu istemeyerek yapar. Göz kırpmasına neden olan bir tiki var. Bir tiki olduğu için kimseye bakmaz.
  • İlk çocuğa göz kırpan kız ise, ortama ayak uydurmak için yapar. Göz kırpma eyleminin hiçbir anlamı olmadığı farklı bir kültürden gelir. Bu kız gözünü kültürel olarak uygun bir şey olduğunu, sanki bir tanışma merasimi gibi bir durum olduğunu varsayarak kırptı.
  • Sonunda, tüm sahneyi gören ve göz kırpan kıza geliyoruz. Sadece gözüne bir şey kaçtığı için göz kırptı. Göz kırpması, bu durumda, gözüne giren parçacığı çıkarmak için bir refleks hareketidir. Bu nedenle, göz kırpma istemsizdir.

Bu hikaye uydurma olmasına rağmen, göz kırpmanın çeşitli anlamları olabileceğini ve gönüllü ya da istemsiz olabileceğini gösteriyor. Göz kırpmanın anlamlarını tahmin ettiniz mi? Bu işareti yorumlamanın ne kadar zor olabileceğini düşünün. Bir işaretin her bir bağlamda sahip olduğu anlamın kanıtı olmadan, bir jestin anlamını tahmin etmek çok karmaşık olabilir.

Saussure: anlam ve önemi

Ferdinand de Saussure göre, jestler anlam ve jesti yapan arasındaki birleşimden oluşur. Anlam, işaretin ne anlama geldiğini gösterirken, jesti yapan onu temsil eden sözcüktür. Bu hem yazım hem de telaffuz için geçerlidir. Hareketler söz konusu olduğunda, hareketi icra eden, hareketin kendisi olacaktır.

Her ikisinin de, jesti yapanın ve anlamı arasındaki birliği, ilişkisinin keyfi olduğu herhangi bir motivasyon göstermemektedir. Bu, basit bir el hareketinin hiçbir ilişkisinin olmadığı bir anlama sahip olabileceği anlamına gelir. Bu nedenle, bazen, jestlerin anlamını bilmek zor olabilir.

Başka bir kültürde bir jest

Farklı kültürler genellikle farklı anlamlara sahip jestlere sahiptir. Tanıdık olabileceğinizden farklı bir anlamı olan bu hareketlerin bazıları şöyledir:

  • Elinizi yumruk yapıp, sadece başparmağınızı yukarı kaldırmak genellikle her şeyin yolunda olduğu anlamına gelir. Fakat Almanya’da, bu bir sayıyı ifade eder ve Orta Doğu’da birilerine karşı öfke dolu bir hareketi.
  • Tabağınızdaki tüm yiyecekleri bitirmek, sizin için, yemeklerin çok iyi olduğu anlamına gelebilir. Ancak, Çin ve Filipinler’deki aynı eylem, yemeğin az olduğunu ve ev sahibinin cimri olduğunu gösteriyor.
  • Avuç iç kısmının dışa doğru uzaması, birinin durması veya beklemesi gerektiğini gösteren bir işarettir. Yunanistan’da, elin bu şekilde yerleştirilmesi, başka bir kişiyi suçlamak manasına gelir.
  • Diğerlerini avuç içinde tutarken, işaret ve serçe parmaklarını dışarıda bırakmak, ABD’de “harika” anlamına gelebilir. Bununla birlikte, İspanya’da, bu hareket, bir kişinin partnerinin kendilerine karşı sadakatsiz olduğunu belirtmek için kullanılır. Afrika’da, bu jest bir laneti gösterir. Başparmağın ve serçe parmağın uzatıldığı benzer bir el hareketi, Hawaii’de bilinen bir selamlama şeklidir.
  • Çiçek vermek genellikle sevgi ya da sempati göstergesidir. Çoğumuz çiçek sayısını saymayı pek umursamak da, Rusya’da, çift sayıda çiçek vermek, çiçeklerin alıcısının ölmesi için bir dilek anlamına gelir.
tamam diyen el

Bir daha ki sefere seyahat ettiğinizde, jestleri nasıl yorumladığınıza dikkat edin ve yaptığınız hareketler konusunda çok daha dikkatli olun. Bir kültürü veya anlamının bağlamını bilmediğimiz zaman saçma çıkarımlara ulaşabiliriz. Şüpheye düştüğünde, soru sorarak çatışmanın önlenmesine yardımcı olunabilir.