Logo image
Logo image

Bilim, Fiziksel Egzersizin Yeni Nöronlar Üretmeye Yardımcı Olduğunu İddia Ediyor

3 dakika
Fiziksel egzersizin iyi fiziksel, zihinsel ve bilişsel sağlığın eksenlerinden biri olduğuna dair artan kanıtlar var. Ayrıca, yakın tarihli bir çalışma, yeni nöronların oluşumu üzerindeki etkisi hakkında ilginç veriler sağlıyor.
Bilim, Fiziksel Egzersizin Yeni Nöronlar Üretmeye Yardımcı Olduğunu İddia Ediyor
Son Güncelleme: 19 Nisan, 2022

Hiç kimse fiziksel egzersizin faydalarından şüphe etmez. Sadece sağlığı iyileştirmekle kalmaz, aynı zamanda ruh hali üzerinde gerçekten olumlu bir etkisi vardır. Şimdi bilim, yeni nöronlar üretilmesine de yardımcı olduğunu keşfetti.

1964’ten beri, ünlü sinirbilimci Marian Diamond’ın araştırmasına dayanarak , beynin esnek ve uyumlu olduğunu biliyoruz. Bu, yeni nöronların üretilmesinin imkansız olduğuna dair eski inancı yıktı. Ek olarak, artık fiziksel egzersizin nörogenezin destekleyicilerinden/motivatörlerinden/uyarıcılarından biri olduğunu da biliyoruz.

Nitekim, doğru beslenme, bilişsel aktivitedeki çeşitlilik, yeniliğe maruz kalma ve uyarıcı bir sosyal çevre yoluyla yeni nöronlar üretmek mümkündür. Diamond tarafından Berkeley Üniversitesi’nde yürütülen çalışma ve daha güncel olan diğer çalışmalar, nörogenez ve fiziksel egzersiz arasında önemli bir ilişki buldu.

Hareket halindeki beyin daha hızlı öğrenir.”

-Isabel Maria Martin-

Yeni nöronlar üretmek

Some figure
Aerobik egzersiz nöronların üretimini destekler.

Normal bir beyin, çoğu doğumdan önce oluşan 100 milyar nöron içerir. Ayrıca çocukluğun ilk yıllarında da önemli oranda üretmeye devam ediyoruz. Daha sonra bu üretim yavaşlar. Bununla birlikte, süreç yaşam boyunca korunur.

Son zamanlarda, Harvard Üniversitesi’nden Rudolph Tanzi liderliğindeki bir araştırma ekibi, hipokampüsün günde 700 ila 1.500 yeni nöron ürettiğini belirten bir araştırma yayınladı. Bu gerçekten düşük bir hücre sayısıdır, ancak birçok beyin bağlantısını aktif tutmaya değerli bir katkı sağlar.

Bu çalışma aynı zamanda yeni nöronların üretimini arttıracak şekilde hipokampusu uyarabilen mekanizmaları da araştırdı. Son derece ilginç veriler ortaya çıkardı.

Fiziksel egzersiz ve yeni nöronların üretimi

Mariane Diamond, fiziksel egzersiz ile yeni nöronların oluşumu arasındaki ilişkiyi zaten araştırmıştı. Deneysel denekler olarak fareleri kullandı. Onları iki gruba ayırdı: bazıları küçük bir kafeste tutuldu, izole edildi ve faaliyetten yoksun bırakıldı. Diğerleri, farklı oyun olanaklarına sahip daha büyük bir kafese sahipti ve çeşitli bir diyet verildi.

80 gün sonra beyinleri analiz edildi. ‘Zenginleştirilmiş ortam’daki sıçanların beyin kortekslerinin modifiye edildiği tespit edildi. Korteksleri daha büyüktü, bölgede daha fazla kan damarı vardı ve BDNF olarak bilinen bir protein seviyeleri artmıştı. İkincisi, korteks ve hipokampusta ifade edilir ve öğrenme ve hafıza süreçleri ile ilişkilidir.

Dr. Tanzi’nin farelerle yaptığı deneyde, fiziksel egzersizin beyin değişiklikleri ve yeni nöronların oluşumu üzerindeki etkisi de değerlendirildi. Sonuçlar çok büyüktü. Aerobik egzersizin nöronların üretimini ikiye katladığını öne sürdü. Ayrıca, BDNF’yi arttırmanın yanı sıra, nörogenezde yer alan GPLD1 enziminin üretimini de arttırdı.

Üstün etkileri

Some figure
Yüzme, stresi azaltmaya yardımcı olmak da dahil olmak üzere sayısız psikolojik faydası olan sporlardan biridir.

Fiziksel egzersiz ve yeni nöronların üretimi arasındaki bağlantıyla ilgili deneyler şimdiye kadar sadece hayvanlarla yapıldı. Ancak, bunun insanlar için de geçerli olacağına dair güçlü kanıtlar var. Henüz ne tür bir aerobik egzersizin ve hangi süre için etkili olacağı bilinmiyor.

Haftada 120 ila 150 dakika arasında egzersiz yapmanın uygun olacağına dair göstergeler var. Bununla birlikte, mevcut veriler bu hipotezi doğrulamak için yeterince güçlü değildir. Yüzme bu açıdan en çok fayda sağlayan fiziksel egzersiz olarak kabul edilir.

Fiziksel egzersizin yeni nöronların oluşmasına yardımcı olduğu, dikkat süreçlerini iyileştirdiği, bilişsel esnekliği arttırdığı ve öğrenmeyi ve hafızayı desteklediği açıktır. Ayrıca kısa bir süre içerisinde Alzheimer gibi hastalıkların tedavisinde de özel bir uygulamaya sahip olması mümkündür.

Şimdilik, bu bulguları not etmeye değer. Düzenli egzersiz yapma alışkanlığını benimsemenin kesinlikle olumlu sonuçlarla dolu olduğu görülüyor. Neden denemiyorsunuz?


Tüm alıntı yapılan kaynaklar, kalitelerini, güvenilirliklerini, güncelliklerini ve geçerliliklerini sağlamak için ekibimiz tarafından derinlemesine incelendi. Bu makalenin bibliyografisi güvenilir ve akademik veya bilimsel doğruluğa sahip olarak kabul edildi.


  • Siteneski, A., Sánchez García, J. A., & Olescowicz, G. (2020). Neurogénesis Y Ejercicios Físicos: Una Actualización. Revista Ecuatoriana de Neurología, 29(1), 125-136.

Bu metin yalnızca bilgilendirme amaçlı sunulmuştur ve bir profesyonelle görüşmeyi yerine geçmez. Şüpheleriniz varsa, uzmanınıza danışın.