Zor İlişkiler: Öykünüzü Nasıl Yeniden Yorumlarsınız

Kasım 25, 2019
Zorluklar, zayıflıklar, üzüntü ve zor ilişkiler ile eğer elimizde doğru araçlar varsa baş etmek çok daha kolay olabilir. Bu yazıda bu konuları gerçekçi bir bakış açısı ile tartışacağız ve kendi hikayenizin kahramanı olmayı size öğreteceğiz.

İnsan, sosyal bir canlıdır. Bu sebeple eğer diğer insanlarla bağ kurmazsa sağlıklı bir hayat sürdüremez. Çocukluk döneminde sosyalleşmeye başlarız ve parçası olduğumuz sosyal gruplar zaman içinde değişir ve gelişir. Bir sosyal grubun parçası olmak her türlü ilişkiye olanak sağlar, zor ilişkiler dahil olmak üzere.

Kim bir partneriyle, bir aile üyesiyle ya da bir arkadaşıyla zor bir ilişki yaşamamıştır ki? Bu insanların hayatınızda yalnızca engel teşkil ettiğini düşünmek kolay olsa da bunun yerine onları bir meydan okuma gibi düşünmek daha iyi sonuçlar doğurur.

Hayatın uzun bir meydan okuma olduğu gerçeğinden kaçmanın imkanı yok. Bu yolda yürürken farklı evreler, döngüler ve ilişkilerle baş etmek zorunda kalacaksınız. İnsanlar birbiriyle bağ kurduğu zaman, herkesin kendi yükünü, kişiliğini, huyunu, şartlarını ve hayallerini düşününce insanların birbiriyle ilişki kurması adeta tutkulu psiko kimyasal bir deney gibidir.

zor ilişkiler ve küsmüş çift

Kıvılcım ya da yangın

Bir insanla bir ilişki kurduğunuz zaman; romantik, profesyonel ya da platonik olsun, bir çeşit kıvılcım hissedersiniz. O bağ size yaşadığınızı, sevildiğinizi, hayran olunduğunuzu ve saygı duyulduğunuzu hissettirir. Öte yandan bu kıvılcım bazen yangına dönüşebilir.

Bazen zor bir ilişki hakkında yapacak bir şey yokmuş gibi görünür. Gerilim birikir ve savunmacı tavırlara ve kavgaya neden olur.

Zor ilişkilerle baş etmenin bir başka yolu

Kitap ve filmlerde, hikayenin gelişimine göre her esas karakter kendi dinamik kişiliğine sahiptir. Zorluklar başlar ve çatışmalar ortaya çıkar, genellikle sebebi de rakip karakterdir. Bu rakip karakterler sıklıkla esas karakterin bakış açısına meydan okur. Kendilerinin en iyi kaynaklarını ve becerilerini kullanmalarını gerektiren durumlara sokar.

Hayat da çok farklı değildir. Kendi hayatınızın esas karakterini oynayın ve rakip karakterlerin kim olduğunu tanımaya çalışın. Ne tür meydan okumaları temsil ederler? Daha iyi bir insan olmak için bu engelleri nasıl aşabilirsiniz?

Zor ilişkilerin kurbanları ya da kahramanları

Konu zor ilişkilerle baş etmeye gelince önünüzde her zaman seçilecek iki yol vardır. Kendiniz için üzülür ve kurbanı oynayabilirsiniz ya da güçlendirici bir çözüm bulmaya çalışabilirsiniz. Konu her zaman rakip karakterinizle yüzleşmekle ilgili değildir. Onun yerine sizi bu duruma getiren şeyin ne olduğunu anlamaya çalışmak adına kendi davranışınızı analiz etmekle ilgilidir.

Güvensizlik, zor ilişkilerle baş etme konusunda yardımcı değildir. Kahramanın hikayesine başlamak için takdir etmeye ve öz saygı göstermeye başlamak zorundasınız. “Eğer benimle böyle konuşmaya devam edersen, seni terk edeceğim” gibi basit sözler güçlü ve cesur bir tavrı yansıtır. Rakip karakterleriniz genelde üzerinizde bir güce sahiptir çünkü size tam olarak en çok acıyan yerden saldırır.

Tepkilerinizi anlamak

Psikolojik gelişiminizin çok önemli bir parçası da duygusal yaralara karşı verdiğiniz tepkileri anlamak, iyileştirmek ve değiştirmektir. Pek çok terapiste göre, sizin bilinçsizce kendi anne babanızın en iyi ve en kötü özelliklerine sahip kişilere ilgi duyduğunuza inanmaktadır.

Bunun bir sebebi var. Ebeveynlerinizle çözemediğiniz sorunları çözmek için var olan, derinden gelen ihtiyaca bir tepkidir. Çok sayıda insan, eleştirel ve katı ebeveynlerinin hayranlığını ve saygısını kazanmakta sorun yaşar.

Eğer zor ilişkilerinizin bir otorite figürüyle ilgili tekrarlayan bir düzene sahip olduğunu fark ettiyseniz rakip karakterleriniz sizle hiçbir zaman tatmin olmayan dominant bir ebeveyni temsil ediyor olabilir.

Terapistler hastalarına kişisel gelişim için yardım etmek adına genellikle bu esas karakter/rakip karakter oyununu kullanır. Kendi karakterinizi ve rakip karakterinizi bulduğunuz kişiselleşmiş bir egzersizdir. Fakat kitap ve filmlerdeki hikayelerden farklı olarak rakip karakterleriniz şeytani ya da gerçekten kötü insanlar olmayacaktır. Genellikle sizin gibi, kendi korkuları, umutları, duyguları ve kazanılmış davranış modelleri olan insanlardır. Herkes gibi kırılgan ve zayıftır.

Sabrın öğretmenleri

Eğer zor ilişkilerinizle baş etmek için kahramanın yolunu seçmeye karar verirseniz rakip karakterlerinizi öğretmenleriniz olarak görmeye başlarsınız. Onların size pek çok şeyin yanı sıra sabrı, cesareti, şefkati ve esnekliği öğrenmenize yardım etmek için orada olduğuna inanırsınız.

Gerçekte, bu zor ilişkileri kendi karakterinizi ve duygusal iyiliğinizi geliştirmek için kullanabilirsiniz. Eğer bu konular üzerinde çalışırsanız etkin olmayan bölgelerinizi geliştirebilir hale gelirsiniz. Aynı zamanda unutulmuş ya da göz ardı edilmiş kaynaklarınızı tekrar keşfedersiniz.

iş yerinde konuşan insanlar

Güçlü sorular

Kişisel koçlar, müşterilerine yardım etmek için çok sayıda güçlü soru kullanır. Zor ilişkilerle baş ederken kendinize birkaç iyi soru sorabilirsiniz. Yargı kapasitenizi keşfetmenize yardım eder.

Eğer kendi hayatınızla ilgili bir kitap yazacak olsaydınız yolda ortaya çıkan karakterleri analiz edin. Rakip karakterlerinizin kim olduğunu ve onları bu kadar zorlayıcı yapanın ne olduğunu kendinize sorun. Neden bu karakteri seçtiğinizi kendinize sorun. Genelde rakip karakterler esas karakterlerin evrilip bir şekilde gelişmesine yardım eder.

Bir başka iyi soru da zor ilişkilerde ne tür beceri ya da erdemlerin size yardım edebileceğidir. Koçluk sırasında terapistlerin bahsettiği bazı erdemler girişkenlik, dirençlilik, cesaret, şefkat, sabır ve öz farkındalıktır.

Eğer kendi hikayenizin yazarı olmak istiyorsanız belki de oturup senaryoyu baştan yazmalısınız. Hayatınızın şartlarını ve zor ilişkileri dışarıdan bir bakış açısıyla gözlemleyin. Belki bu ne olduğunu anlamanıza yardımcı olur ve problemleri nasıl çözeceğinize dair ipuçları verir.

  • Heffernan, M. E., Chong, J. Y., & Fraley, R. C. (2018). Are People Attracted to Others Who Resemble Their Opposite-Sex Parents? An Examination of Mate Preferences and Parental Ethnicity Among Biracial Individuals. Social Psychological and Personality Science. https://doi.org/10.1177/1948550618794679
  • Harding, D. J., Dobson, C. C., Wyse, J. J., & Morenoff, J. D. (2017). Narrative change, narrative stability, and structural constraint: The case of prisoner reentry narratives. American journal of cultural sociology, 5(1), 261–304. doi:10.1057/s41290-016-0004-8
  • Schneiderman, Kim (2019) How to Reframe Your Narrative About Difficult Relationships. Imagine your nemesis as the personal trainer of your emotional muscle workout. Psychology Today