Mitolojide Hermes, Kutsal Haberci

Mayıs 20, 2020
Mitolojide Hermes'in hikayesi, Yunan tanrılarıyla ilgili birçok bilgi verir. Hermes genelde tanrıların habercisi olarak kabul edilir. Sadece farklı dünyalar arasında iletişimi sağladığı için değil, aynı zamanda sorunları çözmek için ara buluculuk ettiği için de bu şekilde tasvir edilmiştir.

Hermes hakkında anlatılan hikayeler, Yunan tanrılarının farklı yüzleri ve özellikleri hakkında bize birçok bilgi verir. Hermes, Yunan tanrıları arasında en aktif ve yorulmayan tanrı olarak anlatılır; bu yüzden de ticaretin, hilekarların, devlet sınırlarının ve yollarda olan gezginlerin koruyucusu olarak kabul edilirdi. Mitolojide Hermes, aynı zamanda hırsızların ve yalancıların öldüklerinde ruhlarını yönlendiren bir tanrıydı, ilahi dünyanın mesajlarını ileten ve koruyan mitolojik bir karakterdi.

Mitoloji, onu hiç susmayan ve şaka yapmayı seven güzel ve atletik bir genç adam olarak tasvir eder. Hermes genelde bir şapka takar ve sandaletlerinde ya da ayaklarında kanatları bulunur. Bu sayede gitmesi gereken her yere hızlıca hareket edebilir.

Mitolojiye göre bu karakter caduceus isimli büyülü bir objeyi yanında taşır. Bu obje sayesinde tanrıları ve ölümlüleri uyutabilir ve bu şekilde ölmüş insanların ruhlarını yer altı dünyasına taşır. 

Hermes Zeus ve Pleiad’ın oğludur; rüyaların efendisi, kapıların bekçisi, karanlıktaki casus ve son olarak tanrıların habercisi olarak anlatılır. Aslında Hermes hakkındaki mitler birçok farklı mitin karışımıdır. Ana kahraman olmasa bile birçok mitolojik hikayede yer alır.

tapınak

Mitolojide Hermes ve lirin hikayesi

Hermes’e dair efsaneler, Arkadya’daki Cyllene Dağı’nda bir mağarada doğduğunu söylüyor. Hermes yatağından kaçıp tarlalara koştuğunda sadece birkaç günlüktü. Yürümeye başladığında kardeşi Apollo’nun öküz ve inek sürülerini otlattığı bir çayıra ulaştı. Onları görünce günaha yenik düştü ve Apollo’nun otlattığı öküzleri çalmaya ve yakınlardaki bir mağaraya götürmeye karar verdi.

Çaldığı ganimetleri sakladıktan sonra Hermes eve döndü. Eve dönmeden önce bir kaplumbağa gördü ve hemen aklına bir fikir geldi. Kaplumbağayı öldürdü, hayvanın iç kısımlarını çıkardı. Öküz bağırsaklarından yapılan telleri bu içi boş kabuğun içine yerleştirdi. Efsaneye göre de liri bu şekilde icat etmiş oldu. Tüm bunlardan sonra Hermes beşiğine geri döndü ve uykuya daldı.

Apollo hayvanlarının çalındığını fark ettiğinde, kehanet gücünü kullandı ve hırsızı bu şekilde kolayca buldu. Hermes’in suçlu olduğunu keşfedince Zeus’a gitti ve durumu ona anlattı. Hermes’in annesi ise onun sadece korunmasız bir bebek olduğunu söyleyerek masum olduğunu iddia etti. Ancak Zeus bu sözlere kanmadı ve Hermes’in çaldıklarını geri vermesini emretti. 

Babasının otoritesinin üstesinden gelen Hermes, ganimetini sakladığı mağaraya gitti ve inekleri ve çaldığı öküzleri Apollo’ya geri verdi. Ancak Apollo mağaraya gittiği zaman Hermes’in yaptığı lire hayran kaldı. Böylece Apollo Hermes ile tüm sığırlarını bu enstrüman karşılığında değiştirmeyi kabul etti.

lir

Mitolojide Hermes: Kanatlı tanrının maceraları

Mitolojik karakter Hermes, birçok maceraya atılmıştır. Bu maceralardan en bilinenleri, Zeus’un karısı Hera’yı bir rahibe ile aldatmasını konu ediyor.

Hera bu yasak ilişkiyi fark ettiği zaman, Zeus Hera’yı aldattığı kişi olan Io’yu korumak ister ve yüzden onu beyaz bir buzağıya dönüştürür. Ancak Zeus’un karısı Hera, bin gözlü bir canavar olan Argos’u Io’yu izlemesi için gönderir, böylece kimse Io’nun yanına gelemeyecektir.

Ancak Zeus, oğlu Hermes’i sevgilisini kurtarmak için görevlendirir. Tanrıların habercisi Hermes bu canavara güzel şarkılar söyler, sonrasında ise anlattığı hikayeler ve fıkralar ile bu canavarı eğlendirir. Bu şekilde Hermes Argos’u uyutmayı başarır ve babasının kendisine verdiği bu görevi başarıyla yerine getirir.

Mitolojide Hermes hakkında anlatılan hikayelerden biri de Pegasus’la ilgilidir. Efsanelere göre Hermes Pegasus’a kanatlı sandaletlerini vermiştir. Bu büyülü ayakkabılar sayesinde Pegasus Medusa’yı yenebilmiştir. Aynı zamanda Hermes, Pegasus’un yeraltı dünyasına da ulaşmasını sağlayan kişidir.

Hermes efsanevi Truva Savaşı’nda da önemli bir rol oynadı ve Yunanlılardan taraf oldu. Hermes birçok kişiyle birlikte oldu ve sayısız çocuk sahibi olarak tasvir edildi. Hermes’in en ünlü çocuklarından biri de Pan’dır. Mitolojiye göre Pan, doğanın ve sürülerin tanrısıdır. ”Hermeneutics” ya da gizli anlamları yorumlama sanatı, Roma mitolojisinde Merkür olarak da bilinen Hermes’ten türetilmiştir. 

Vernant, J. P. (2001). Mito y pensamiento en la Grecia antigua. Ariel.