Depreks: Kullanımı ve Yan Etkileri

18 Ağustos, 2018

Depreks ikinci kuşak bir antidepresan ilacıdır. Etkin maddesi trazodondur ve kronik depresyon, insomia (uykusuzluk hastalığı), ve anksiyete bozukluğu için kullanılır. Etkisini çok hızlı göstermesine ve sonuçlarının mükemmel olmasına rağmen yan etkilerini göz ardı edemeyiz.

Depreks, neredeyse 60 yıldır piyasada bulunmaktadır. 1961 yılında İtalya’da keşfedilip, ticari amaçla satılmaya başlanmıştır. Seçici serotonin geri alım inhibitörü (SSGİ) olarak görev yapan alternatif bir tedavi bulmaya yönelik bir girişimin bir sonucu olarak geliştirilmiştir, ikinci kuşak antidepresan denilmesinin sebebi de budur. Bu girişimin sonucu olarak ortaya doktorların uzun zamandır reçete yazdığı pembe bir kapsül çıkmıştır.

Depreks, bir phenylpiperazine’dır. Serotonin geri alım inhibitörü olarak görev yapar ve kaygı giderici ve uyuşturucu bir etkiye sahiptir.

Üreticiler ilaç kutuları üzerinde genellikle ilacın en temel faydasından bahseder: kullanıldığı ilk haftadan etkisini göstermeye başlar. Hastaların bu antidepresanı sevme nedenlerinden biri de kilo aldırmıyor olmasıdır. Fakat tüm bu faydalarının yanı sıra bu ilacın bilmeniz gereken başka yönleri de bulunuyor. Fiyatının oldukça uygun olmasından dolayı, Depreks 70’ler ve 80’ler boyunca en çok satan antidepresan ilacı olmuştur.

Fakat ilacın en popüler olduğu bu yıllarda ilacın yan etkilerinden birine çok sık rastlanılmıştı: ortostatik hipertansiyon (aniden ayağa kalkış sonucu kan basıncının düşmesi).  Bunun sonucunda, zamanla yapılan araştırmalar ile trazodonun daha küçük dozlarda çok daha etkili ve güvenli olduğu keşfedilmiştir. Bunun üzerine yeniden düzenlenen depreks bugün dahi birçok hastanın tedavisinde kullanılmaktadır.

sandalyede oturan üzgün kadın

Depresk’in vücuda etkisi nedir ve ne amaçla kullanılır?

Birçok nörolog ve psikiyatrist beynin düşündüğümüzden çok daha karmaşık bir yapıya sahip olduğunu söylemektedir. Günümüzde bile antidepresanların vücuda nasıl etki ettiğini bilmiyoruz. Ayrıca hangi hasta için hangi antidepresanın en uygun olduğunu bilmek her zaman için mümkün değildir. Depreks, 60 yıldır piyasada olmasına rağmen insanlar arasında tartışma konusu olmaya devam ediyor. Kimileri ilacı savunurken kimileri ise olası yan etkilerinden dolayı kullanılmasına karşı çıkıyor. Bununla beraber, Depreks’in farklı rahatsızlıklar için ne kadar etkili olduğunu gösteren birçok çalışma bulunuyor.

Şimdi Depreks’in kullanım alanlarına bir göz atalım:

  • Klinik müdahale gerektiren depresyon (anksiyete içeren veya içermeyen)
  • Kronik insomnia (uykusuzluk hastalığı)
  • Aşırı endişe
  • Ciddi uyku problemleri ile birlikte görülen fibromiyalji sendromu
  • Sürekli kabus görmek ve diğer uyku problemleri
  • Şizofreni
  • Alkol bağımlılığı

Ayrıca şunu da belirtmek gerekir ki, yapılan bazı araştırmalar sonucu Depreks’in travma sonrası yaşanan stres bozukluğuna da iyi geldiği kanıtlanmıştır. Travma sonrası uykusuzluk, aşırı stres yaşayan ve kabus gören hastalar bu depresanı kullandıktan sonra kendilerini çok daha iyi hissetmeye başlamıştır.

Depreks ne işe yarar?

Daha önce de belirttiğimiz gibi Depreks, seretonin geri alım inhibitörü olarak görev yapan ikinci kuşak bir depresandır. Örnek olarak, bu ilacı Prozac’tan farklı kılan özelliği ise phenylpiperazine türü kimyasal bir bileşen olmasıdır. Bu özelliğin hem avantajları hem de dezavantajları vardır. Avantajlarından biri 5-HT2A reseptörü antagonisti olmasıdır. Yani bu antidepresan anksiyete ve depresyon tedavisi için büyük bir potansiyele sahiptir.

Fakat aynı zamanda alfa adrenerjik reseptörleri ve seretonin taşıyıcı proteinleri bloke eder. Bu da ciddi olmayan bazı yan etkilere neden olabilir.

depreks insan beyni

Depreks’in yan etkileri

Öncelikle şunu belirtelim ki, hiç bir yan etki yaşamayan hastalar da vardır. Fakat, diğer hastalar ise farklı koşullar nedeniyle (belirli hastalıklar, başka bir ilaçla veya herhangi bir gıdayla etkileşim vb.) birtakım problemler yaşayabiliyor. Bununla birlikte, bu ilacın karaciğer, kalp veya böbrek problemleri olan kişiler için önerilmediğini unutmamalısınız.

Ayrıca bu ilacı diğer sakinleştirici ilaçlar, kalp ilaçları, antibiyotikler, antikoagulanlar ve hatta kimyasal içermeyen doğal ilaçlar ile birlikte kesinlikle kullanmamalısınız. Kullanmanız gerektiği takdirde mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

İşte Depreks’in en temel yan etkileri:

  • Ödem
  • Kabız veya ishal
  • Ağız kuruluğu
  • Kaşıntı ve deride döküntü
  • Terleme ve titreme
  • Sersemlik ve halsizlik hissi
  • Kalp çarpıntısı
  • Baş ağrısı
  • Bulanık görme
  • İştahsızlık ve kilo kaybı
  • Grip benzeri belirtiler
baş ağrısı olan kadın
Sonuç olarak, günümüzde çok daha güvenilir birçok antidepresan ilacı bulunmaktadır. Buna rağmen, psikiyatristlerin bu ilacı hala yazmasının tek bir sebebi vardır. O da bu ilacın konkomitant depresyon, yani anksiyete, insomia (uykusuluk hastalığı), kabus, ve diğer psikolojik rahatsızlıklar eşliğinde görülen depresyona karşı oldukça etkili olmasıdır.