Antik Yunan’da Depresyon ve Anksiyetenin Çaresi

Temmuz 11, 2019
Beden ve zihin konusu bilge ve felsefik yönüyle bilinen Antik Yunan'da çok önemli bir yer tutuyordu. Bugün konuşacağımız depresyon ve anksiyete konusunu da onlara ithafen ele aldık.

Antik Yunan’da depresyon ve anksiyetenin çaresi, “bios pythagorikos” olarak bilinen yaşam tarzından gelen bütünsel bir yaklaşıma dayanır. Bu yaşam tarzı sağlıklı alışkanlıklar, beslenme, egzersiz ve özellikle de zihinsel gelişim ile ilgilidir. Yunan kültürüne göre, beden ve zihin üstüne düşünmek mutluluğa açılan kapının anahtarıydı.

Bugün bu prensipleri eski kafalı bulabiliriz. Ancak toplum olarak hepimizin ihtiyacı olan şey en temel olana, özüne geri dönmek. Günlük hayatımızı karmaşık halinden çıkarıp daha basitleştirmeli, endişelerimizi unutmalı, fazlalık olan uyarıcılardan kurtulmalı ve önceliklerimize odaklanmalıyız.

Yunan felsefesi

Teknolojinin bireysel dünyalarımızı altüst ettiği bir dünyada felsefenin önemini hatırlamak çok manidar. Plato, Aristo ve Pisagor gibi düşünürler sadece ahlak, etik ve estetik gibi konular hakkında yazmamıştı.

Biz onlardan aynı zamanda “iyi yaşama” sanatını da öğrendik. Bu anlamda, felsefenin nihai hedefi zihinlerimizi kullanmamızı sağlayarak hayatla ilgili kendi sorgulamalarımızı yapabilmemiz. Bu öyle elzemdir ki nihayetinde mutluluğumuz buradan geçer.

“İyi bir sağlık, insan yapısını bilmeyi ve hem doğanın bize sağladığı hem de insan becerisiyle oluşturulan çeşitli besinlerin gücünü tanımayı gerektirir. Ancak yemek kendi başına yeterli değildir. Egzersiz yapmak ve bunun etkisini de bilmek gerekir.”

– Hipokrat

Antik Yunan'da depresyon ve anksiyetenin çaresi

Antik Yunan’da depresyon ve anksiyetenin çaresi neydi?

Nicholas Kardaras zihinsel sağlık, bağımlılık ve teknolojinin günümüzdeki etkisi gibi konulara yaptığı katkılarıyla bilinen bir klinik psikolog. En başarılı kitaplarından biri de Platon ve Pisagor Hayatınızı Kurtarabilir: Antik Yunan’da Sağlık ve Mutluluğun Reçetesi (How Plato and Pythagoras Can Save Your Life: The Ancient Greek Prescription for Health and Happiness). Amerika Psikoloji Derneği(APA)’nin bir konferansında sunumu yapılan bu kitapta yer alan fikirler şöyledir:

  • Günümüzde depresyon ve anskiyete büyük sağlık sorunları haline geldi. Hatta Dünya Sağlık Örgütü(WHO), 2030 yılından itibaren bu ikisinin birçok sağlık probleminin başlıca sebepleri olacağını tahmin ediyor. 
  • King’s College London okulunda yürütülen bir araştırma gösteriyor ki, depresyon ve anksiyete %30 ile %40 oranlarında genetik, %60 ila %70 civarında da çevresel faktörlerden kaynaklanıyor.
  • Dr. Nicholas Kardanas bir başka enteresan gerçeği vurguluyor. Bu psikolojik rahatsızlıklar endüstriyel ya da kentsel yaşamın bir yan etkisi olarak öylece ortaya çıkmıyor. Biz aslında varoluşsal önceliklerimizi ve hayattaki amacımızı da kaybediyoruz. Bugünlerde mutluluğu planlı eskitmeye dayalı ürünlerde arar olduk.

Kendimizi her gün biraz daha izole ediyoruz. Birbirimizle aşırı iç içe olsak da her zamankinden daha yalnız hissediyoruz.

depresyonda bir kadın

Dr. Stephen Ilardi tarafından yürütülen bir araştırmada ise oldukça ilginç detaylar ortaya çıkıyor. Papua Yeni Gine halkında böyle bir olgunun oluşmamış olduğunu görüyoruz. Yaşam felsefeleri oldukça basit ve son derece mutlu yaşıyorlar.

Antik Yunan’ın depresyona çaresi, Pisagorun döneminde bahsettiği “bios pythagorikos” hep elimizin altında duruyordu. Haydi ne olduğuna bir bakalım.

Omega-3 yağ asitleri bakımından zengin bir beslenme

Ceviz, zeytinyağı, somon, chia tohumu gibi besinlerde omega 3 yağ asitleri bulunur. En son yapılan araştırmaların gösterdiği üzere, bu yağ asidi sinirlerin koruyucu etken maddesi olarak görev görür.

Düzenli egzersiz

Antik Yunan’da sadece fiziksel ve ruhani eğitime özel ayrılmış gymnasiumlar vardı. Yani bu iki disiplinin birbiriyle yakından ilişkisi olduğu ima edilirdi. Bugünlerde fiziksel egzersizin, aktif bir yaşam sürdürmenin ve çevremizle, doğayla, kendimizle olan ilişkimizin önemini sıkça görmezden geliyoruz.

Güneş ışığı

Güneş ışığı Yunanlar tarafından depresyonun çaresi olarak görülen başlıca etmenlerden birisi. Aslında düşünürsek gerçekten de güneşi pek göremiyoruz. İş yerinde her tarafımız yapay ışıklarla ve elektronik aletlerle çevirili. Yapay ışıklar dinlenmemizi doğrudan etkileyerek sağlığımızı da bozmuş olur. Yani mümkün olduğunca güneş ışığı almamız gerekiyor.

gülen mutlu kadın

Dikkat dağıtarak sizi olumsuz düşüncelerden uzaklaştıracak şeyler yapın

Yunanlar eğlence ve stres atma ile bağlantılı her şeyi önemser ve dertlerini unutturacak şeylere odaklanırlardı. Fakat biz burada hedonizmi benimsemelisiniz demek istemiyoruz. Ancak kesinlikle yapmaktan keyif aldığınız şeyler için zaman ayırmanız gerektiğini söylüyoruz. Mutlu, özgür ve yaratıcı olmak için kendinize fırsat tanımalısınız.

Depresyon ve anksiyeteye deva diyalektik

Diyalektik fikirlerle yüzleşme, dinleme, tartışma, öğrenme, göreceleştirme, fikirleri yenileme ve anlam bulma sanatıdır. Her şeyden önce toplumsal sözleşme ile bakış açımızda aydınlanmalar yaşarız; enerjisi, yaşam gücü ve iyimserliği ile bize meydan okuyacak insanlarla kendi iç dünyamızı zenginleştiririz.

Yunanların depresyon ve anksiyeteye çaresi yeni bir yaşam tarzı edinmeye davet ediyor. Daha mutlu olmamıza yardımcı olacak bir formül sunuyor.

  • Kardaras, Nicholas (2011) How Plato and Pythagoras Can Save Your Life. New York: Conari