İnsanların Duygularını Yorumlamak: Bir Özgüven Meselesi

Haziran 30, 2019
İnsanların duygularını yorumlamak çok önemlidir. Bu yorumlar, büyük ölçüde karşınızdakilerin yüz ifadelerine verdiğiniz anlama dayanmaktadır.

Başkalarının duygularını nasıl yorumlayacağınızı biliyor musunuz? Her gün, etrafınızdaki insanlarda onlarca ve hatta yüzlerce yüz ifadesi görüyorsunuz. Bu ifadeler, onları nasıl yorumladığınıza bağlı olarak belirli bir şekilde tepki vermenize neden olur.

Ancak diğer kişilerin yüz ifadelerini doğru yorumluyor musunuz? Kendi kararınıza ne ölçüde güveniyorsunuz? Benzer şekilde, duygusal ifade tanıma konusundaki güveniniz hangi noktaya kadar algısal bilgilere veya diğer algısal olmayan bilgilere dayanıyor?

Bunun potansiyel olarak tehlikeli durumlardan kaçınmamıza izin verdiğine şüphe yok. Bununla birlikte, birçok durumda, görünüş aldatıcı olabilir.

Cenevre Üniversitesinden bir ekip, etrafımızdaki insanların duygularını yorumlama konusunda kendimizden ne kadar emin olduğumuzu inceledi. Ek olarak, bu süreçte beyin bölgelerinin neyi aktif hale getirdiklerini araştırdılar. Elde ettikleri sonuçlar, duygusal yorumlamamızın doğrudan hafızamızdaki deneyimlerden kaynaklandığını gösterdi. Ancak, bu deneyimler bazen kafamızı karıştırıyor. Başka bir deyişle, geçmiş geleceğin kusursuz bir tahmincisi değildir. Ekip, çalışmanın sonuçlarını Aralık 2018’de Sosyal, Bilişsel ve Duyuşsal Sinirbilim (Social, Cognitive and Affective Neuroscience) dergisinde yayınladı.

Diğer insanların duygularını yorumlamak

Her gün onlarca ya da yüzlerce karar alıyorsunuz. Hepsi başka bir insana ya da şeye belirli bir derecede güven duyduğunuz anlamına gelir. Ancak, bu güven her zaman verdiğiniz kararın doğru olduğunu garanti etmez. Bazen doğru kararları aldığınızdan tamamen emin olsanız bile, aslında kötü kararlar alırsınız. Bu yaşamın her alanında gerçekleşir.

Sosyal etkileşimler söz konusu olduğunda, etrafınızdakilerin yüz ifadelerini sürekli olarak yorumlarsınız. Bu anlamda, öznelliğin farkında olmak, başkalarının duygularını yorumlamak konusunda çok önemlidir.

Bunu göz önünde bulundurarak, araştırmacılar diğer insanların duygusal davranışlarına ilişkin yorumlarımızda kendimize ne kadar güvendiğimizi incelemekle ilgilendiler. Ayrıca, bu yorumlar sırasında hangi beyin bölgelerinin aktif olduğunu bulmak istediler.

Bilim insanları güven ile ilgili davranışları ölçmeye karar verdiler. 34 katılımcıdan olumlu ve olumsuz duyguların bir karışımını gösteren çeşitli yüzleri yorumlamalarını istediler. Her yüz iki farklı yatay çubukla çerçevelenmişti. Bazı yüzler mutlu veya öfkeli görünüyordu, bazıları ise daha belirsizdi.

duvarda farklı surat ifadeleri asılı kadın

Katılımcılar ilk olarak, 128 yüzün her birinin hangi duyguları temsil ettiğini tanımlamak zorunda kaldı. Daha sonra, katılımcıların iki çubuğun hangisinin en kalın olacağını seçmeleri gerekti. Son olarak, verdikleri her karar için, seçimlerine olan güvenlerini belirtmeleri gerekiyordu. Ölçek; “çok emin değilim” anlamındaki 1 ile “çok eminim” anlamındaki 6 arasında ölçüm yapmaktaydı. Çubuklar, bu durumda kontrol mekanizması görevi gören görsel algıya güvenlerini değerlendirmek için kullanıldı.

Şok edici sonuçlar

Sonuçlar bilim insanlarını şaşırttı. Araştırmacılara göre, ortalama duygusal tanıma güveni düzeyi görsel algılama düzeyinden daha yüksekti. Ancak, katılımcılar daha fazla duygusal tanıma hatası yaptılar.

Duygusal tanımayı öğrenmenin algı yargısını öğrenmek kadar kolay olmadığını açıkladılar. Karşımızdaki kişi yalan söyleyebilir, samimiyetsiz olabilir veya sosyal adetler nedeniyle yüz ifadesi kullanmaktan kaçınabilir. Bu nedenle, başkalarının duygularını, bize ipucu olabilecek başka yorumlar olmadan nasıl yorumladığımız konusundaki güvenimizi doğru bir şekilde ölçmek daha zordur.

Ayrıca, ifadeler kısa olduğundan diğer kişilerin duygularını çok hızlı bir şekilde yorumlamanız gerekir. Bu nedenle, ilk izleniminizin doğru olduğunu hissedebilir ve öfkeli bir yüzün yorumlanması söz konusu olduğunda yargınıza güvenebilirsiniz. Öte yandan, algıyı yargılamak daha uzun bir süreçtir.

Hafızanız güveninizi etkiler

Araştırmacılar, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme kullanarak, bu duygusal tanıma güveni sürecinin nöronal mekanizmalarını incelediler. Katılımcılar yatay çubukları değerlendirdiğinde algının (görsel alanlar) ve dikkat alanlarının (ön alanlar) etkin olduğunu açıkladılar.

Bununla birlikte, duygusal tanıma konusundaki güvenlerini değerlendirirken, parahippokampal kıvrım ve sipülat kıvrım gibi otobiyografik ve bağlamsal belleğe ilişkin alanlar aktive olmuştur.

mandalları emojilerle süslemek

Bu, kişisel ve bağlamsal hatıraları depolayan beyin sistemlerinin doğrudan duygusal tanıma ile ilgili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, araştırmacılar yüz ifadelerini ne kadar doğru yorumladığımızı ve bu yorumlamadaki güvenimizi de belirlediklerini açıkladılar.

  • Bègue, I., Vaessen, M., Hofmeister, J., Pereira, M., Schwartz, S., & Vuilleumier, P. (2018). Confidence of emotion expression recognition recruits brain regions outside the face perception network. Social Cognitive And Affective Neuroscience14(1), 81-95. doi: 10.1093/scan/nsy102