Düşünmeyi Durdurma Tekniğini Biliyor Musunuz?

· Ekim 30, 2018

Devamlı olarak tekrarlayan ve takıntılı düşünceler, hakkında bir türlü karar veremediğimiz ve sürekli bir biçimde etrafında dolandığımız korku ve endişe kaynaklı düşünceler serisidir. Bu mental süreç, bu durumu yaşayan herkes için oldukça yıpratıcı ve yıkıcı etkilere sahiptir. Çünkü bu durumu yaşayan insanlarda genel bir keyifsizlik ve halsizlik durumuna ek olarak, anksiyete bozukluğu ve stres seviyesinde de yükselme gözlenmektedir. Tüm bunlara son vermek içinse, düşünmeyi durdurma tekniği çok faydalı bir seçenek olarak karşımıza çıkmaktadır.

Aslında bu tür takıntılı düşüncelerin bizi herhangi bir sonuca götürmeyeceği açık bir gerçektir. Çok harika bir proje hazırladığımızı düşünelim. Ancak bu projenin geçerliliği ve doğruluğuna ilişkin birtakım çekincelerimiz ve korkularımız olsun. Böyle bir durumda, büyük olasılıkla kendimizi proje hakkındaki endişelerimizi düşünmekten bir türlü alıkoyamayız. Ancak bununla birlikte acaba bu düşüncelerin kaygılarımızı gidermek açısından ya da proje ile ilgili herhangi bir detayı düzeltme bağlamında yardımı bulunmakta mıdır?

Şu anda elimizden herhangi bir şeyin gelmediği açık bir gerçektir. O halde, proje ile ilgili olumsuz düşünceleri tekrar tekrar ziyaret etmek, bu düşünceler etrafında dolanmak, ne olacağını henüz bilmediğimiz bir sürecin sonunda ortaya çıkacak sonuçla ilgili olarak endişeye kapılmak, sadece korku ve felaket bir kaygı bozukluğunu körüklemek anlamına gelmektedir.

Döngüsel Düşüncelerden Başarılı Bir Biçimde Nasıl Kurtuluruz?

Takıntılı düşüncelerle boğuşan insanlar, her şeyin kontrolleri altında olduğunu zannederler. Bu kişiler, kafalarında dönüp duran düşünceleri besleyen kaynağın aslında kendileri olduğunun bile farkında değillerdir. Nasıl durduracaklarına ilişkin en ufak bir fikirleri olmayan bu düşüncelerin zihinlerinde sürekli olarak dolaşıp durmaya devam etmesine izin verirler. Böyle bir durum ortaya çıktığında ve artık sırf bu nedenle başınız ağrımaya başladığında, düşünmeyi durdurma tekniği yardımınıza koşabilir.

İdeal olan, bu tekniği uygulamaya koyabilmek için olası bir döngüsel düşünce sürecinin başlangıcını nasıl anlayabileceğimizi bilmektir. Bu sayede, anksiyete bozukluğunun ve bunun neden olabileceği diğer rahatsızlıkların daha da büyümesinin önüne geçmiş oluruz. Benzer şekilde, bu süreci en başından itibaren kontrol altına almayı başarabilir ya da düşünmeyi durdurma tekniğinin işe yaradığını test edebiliriz (bunu başarabilmek için sistemli bir eğitim ihtiyacı bulunmaktadır). Şimdi bu tekniği öğrenmek için ne tür bir süreci tecrübe etmemiz gerektiğine göz atalım.

Sürekli olarak düşünen kadın

Düşünmeyi Durdurma Tekniği

Düşünmeyi durdurma tekniği, birçok psikolog tarafından tavsiye edilen bir yöntemdir. Döngüsel bir düşünme sürecinin başında bulunduğumuz bir aşamada, kendimizi bu tür düşünceler tarafından rahatsız edilmeyeceğimiz bir yerde izole etmemiz tavsiye edilmektedir. Daha sonraki süreçte, bu tekniği yeterince deneyip pratik yaptıktan sonra izolasyon gerekliliği ortada kalkacaktır. Çünkü yeterli pratik sonrası bu tekniği neredeyse her yerde ve her şart altında uygulama yeteneğine sahip olacağız. Sonunda, yalnız başına ve sadece doğal gün ışığının altında bizi bu denli rahatsız eden düşünceler hakkında etraflıca düşünmeye kendimizi adayabilecek duruma geleceğiz.

Bu bağlamda, bu tür düşüncelerden kaçıp uzaklaşmaya çalışmak ya da gözardı etmek yerine tam tersi bunlara odaklanacağız. Bu düşünceler bizim dikkatimizi çekmek istemiyor muydu? O halde korkularımız ve kaygılarımızı artıracak dahi olsa tüm konsantrasyonumuzu bu düşüncelere vererek en az bir dakika süreyle bu şekilde kalacağız. Bu düşünceler artık doruk noktasına ulaştığında, kaygı ve korku tüm benliğimizi sardığında ve bu durum artık dayanılmaz bir hal aldığında, hiç çekinip utanmadan “dur artık!” ya da “yeter!” diye çok kuvvetli bir biçimde bağıracağız.

Dur levhası

Elbette bu kelimeler yerine kendi seçeceğimiz ve aynı işe yarayacak başka kelimeleri de kullanabiliriz. Bu noktada önemli olan şey, bağırdığımızda kullandığımız kelimelerin aklımızdaki tüm düşüncelerin durmasının gerektiğini anlamamızı sağlamış olmasıdır. Bunu yaptıktan sonra odayı terk etmemiz gerekir. En başlarda üzerimizde bıraktığı değişiklik ve etki çok belirgin olmasa da, bir süre sonra gerçekten de daha rahatlamış olarak hissettiğimizin farkına varırız. Ancak işimiz henüz bitmedi. Çünkü odaya tekrar geri dönmemiz gerekmektedir.

Bu uygulamayı bir kez daha yaptığımızda, ilk uygulamadaki sürecin aynısını takip etmemiz gerekir. Ancak seçtiğimiz kelimeyi bağırırken bunu bu kez biraz daha alçak bir ses tonunda yapmalıyız. Odaya girip çıktıkça, ortalama olarak dördüncü tekrardan sonra herhangi bir kelimeyi sesli olarak ağzımızdan çıkarmadan bu tekniği öğrenmiş olmamız çok yüksek bir olasılıktır. Tekniği ilerlettikçe bir süre sonra bu süreci zihnimizin yaptığını ve bağırdığımızda elde ettiğimiz etkinin aynısına ulaştığımızı göreceğiz.

Pratik Yapmak Bizi Uzman Hale Getirir

Bu teknikte uzman olana kadar sık sık pratik yapmamız gerekmektedir. Böylece, ihtiyaç duyduğumuz bir anda etrafımız insanlarla çevriliyken, onlara hiçbir şey hissettirmeden bu yöntemi uygulayacak hale geleceğiz.

Ayrıca, düşünmeyi durdurma tekniği sayesinde bu egzersizi ne zaman ihtiyaç duyarsak o zaman pratiğe dökebiliriz. Arkadaşlarla bir akşam yemeği esnasında, bir toplantı devam ederken ya da araba kullanırken…

Aslında bu yöntemi bilinçli olarak uygulamamız da gerekli değildir. Zihnimizde bulunan ve “herhangi bir şey söylemeden” harekete geçen bir durumdan bahsediyoruz. Yani bu teknik, bir düşünce döngüsünün başladığını anladığı anda kendiliğinden devreye girerek reaksiyon gösterecektir. Bu sayede, tekniği uygulamak için gerekli olan bilişsel çaba minimum düzeyde kalacak ve biz de bu esnada devam eden sohbetimize odaklanabilecek ya da bulunduğumuz ortamda yapmakta olduğumuz aktiviteyi herhangi bir biçimde ara vermeden sürdürme şansına sahip olabileceğiz.

Düşünen adam

Kimi insanları etkisi altına alan takıntılı düşünceler, bu insanların önüne önemli birer sınır olarak çıkar. Bu yüzden kendilerini çok kötü hissetmelerine yol açan düşünmeden duramama problemi işlerine konsantre olmalarını ve bunun da ötesinde hayattan zevk almalarını engeller.

Bu bağlamda, bu tür insanların düşünmeyi durdurma tekniği ile akıllarında dönüp duran düşüncelerden tamamıyla sıyrılmayı başaracaklarını söylememiz belki biraz zor olacaktır. Ancak bu sayede, döngüsel düşünce takıntısının süresini kısaltma ve bu sürecin hayatlarını zora sokma derecesini düşürme şansı yakalayacaklardır. Böylelikle, bu tarz düşünceler kendilerine herhangi bir zarar vermeden hayatlarından zevk almaya, hoşlandıkları şeyleri yapmaya ve işlerine odaklanmaya devam edebileceklerdir.