Gülmek Neden Bu Kadar Bulaşıcıdır? Bilimin Cevabı Var

Ekim 6, 2021
Kahkahaların bağları güçlendirdiğini söyleyen yazılı olmayan bir yasa var. Ayrıca kendinizi bu kadar iyi hissettiğinizde sizi güldüren kişiyle vakit geçirme isteğiniz artar. Peki, gülmek neden bu kadar bulaşıcıdır?

Aramızda hiç gülme krizine girmemiş olan var mı? Bir toplantıda, metroda veya bir sınıftasınızdır ve aniden biri kahkahayı patlatır. Kısa sürede siz de gülmeye başlarsınız. Aslında, bazen nedenini bile bilmezsiniz. Saniyeler sonra herkes güler. Bu neden oluyor? Gerçekten de, gülmek neden bu kadar bulaşıcıdır?

Ancak, bu garip ve evrensel fenomenin istisnaları vardır. Aslında, herkes bu sağlıklı “bulaşma” biçiminden etkilenmez. Gerçekten de, diğer çocuklar güldüğünde gülmeyen, antisosyal davranışları ve belli bir duygusal duyarsızlığı olan çocuklar var. Gerçek kahkahalara tepki vermeyen yetişkinler de var. Peki bunun nedeni ne?

Bu yazımızda bunun nedenlerine bir göz atacağız.

“Gülerek geçirilen zaman, tanrılarla geçirilen zamandır.”

– Japon atasözü

Kahkahaların neden yayıldığını temsil eden gülen arkadaşlar

Gülmek neden bu kadar bulaşıcıdır? Bilimin cevabı var

Kahkahaların iyi bir şekilde iletilmesinin evrimsel bir amacı vardır. Başka bir deyişle, bundan etkilenmeniz doğaldır. Aslında, Amerika’daki ünlü filozof, psikolog ve psikolojinin babası William James, mutlu olduğumuzda güldüğümüzü ve karşılığında gülmenin de bizi mutlu ettiğini öne sürmüştür.

Gülmeyi ve gülümsemeyi yöneten nörofizyolojik mekanizmalar iki şeyi yapmaya çalışır. Hem refahı hem de sosyal bağlantıları teşvik ederler. Çünkü bundan daha güçlü bir jest yoktur. Aslında, kendinize gülmenin neden bu kadar bulaşıcı olduğunu sorarsanız, açık ve net bir cevap vardır. Bunun amacı, sosyal ve duygusal olarak birbirimizle bağ kurabilmektir.

Kahkaha, endojen opioidleri serbest bırakır – bu bağımlılık yapar ve buna bayılırız

Arkadaşlarınızla, ailenizle veya eşinizle gülmekten daha ödüllendirici çok az şey vardır. Ayrıca, iş arkadaşlarınızla komik bir şeye güldüğünüz anlar her zaman son derece ödüllendiricidir. Hatta bağımlılık yaptıklarını bile söyleyebilirsiniz.

Aslına bakarsanız bunun bir nedeni var. Sosyal kahkaha, beyninizde deneyimi ödüllendirici olarak görmenizi sağlayan opioidleri serbest bırakır. Finlandiya’daki Turku Üniversitesi bu gerçeği açıklayan bir araştırma yaptı. Bu çalışmada, bu iyi olma anlarının singulat ve orbitofrontal korteksleri harekete geçirdiğini ve böylece insanlar arasındaki bağlantıyı desteklediğini öne sürüyorlar. Ayrıca, bu çalışma daha da merak uyandıran bir şeyi ortaya çıkardı. Bazı insanların beyin bölgelerinde daha fazla opioid reseptörü olduğu bulundu. Bu, bu insanların bulaşıcı kahkahalardan etkilenme olasılığının çok daha yüksek olduğu anlamına gelir.

Biriyle “doya doya güldüyseniz”, onunla tekrar birlikte olmak isteyeceksiniz

Kahkahaların neden bulaşıcı olduğunu hala merak ediyorsanız, işte başka bir ilginç gerçek. Kahkaha fenomeni hakkında, aşağıdakileri belirten yazılı olmayan bir nörobiyolojik yasa vardır: Çok güldüğünüz biriyle tanıştıysanız, büyük olasılıkla onu tekrar görmek isteyeceksiniz.

Dahası, gülümsemeleri ve kahkahaları ne kadar çok paylaşırsanız, o kişiye o kadar yakın olursunuz. Bu, şüphesiz yakın ve özel arkadaşlarınızla deneyimleyeceğiniz bir şeydir.

Kahkaha sadece beyninizde opioid ve endorfin salgılayarak hoş bir etkiye sahip olmakla kalmaz. Ayrıca, birisiyle bir kahkahayı paylaşmak çok rahatlatıcıdır. Mutlu ama aynı zamanda rahatlamış hissedersiniz. Aslında, stresiniz azalır ve “suç ortaklığı” artar. Sosyal bağlarınızın kalitesini oluşturan şey budur.

Karşılıklılık, duygusal rezonans, empati ve kahkahaların bulaşıcı olma nedeni

Kahkahaların neden bulaşıcı olduğunu açıklayan nörobiyolojik mekanizmalar hem ilginç hem de açıklayıcıdır. Örneğin, ayna nöronlar olmadan bu bulaşmanın mümkün olmayacağını biliyoruz. Ayna nöronlar, davranışları taklit etmenize izin veren ve karşılığında başkalarıyla duygusal bağınızı destekleyen sinir hücreleridir.

Kahkahaların bu kadar bulaşıcı olmasının nedeni duygusal rezonansınızda yatmaktadır. Başka bir deyişle, gülerek yaydığınız olumlu duygular, bu özel duruma bağlanmak için empatinizi harekete geçirir. Sonunda ayna nöronlarınızın gücüyle onu taklit edersiniz. Aslında, başkalarında gözlemlediğiniz aynı duygusal coşkuyla kucaklanmanıza izin veriyorsunuzdur.

Kahkahaların neden sadece bazı insanlara yayıldığını gösteren kızgın çocuk

Psikopati ve antisosyal davranış: Başkalarıyla birlikte gülmeyen çocuklar

University College of London 2017’de son derece aydınlatıcı bir araştırma yaptı. Psikopatik özelliklere sahip kişilerin bulaşıcı kahkahalar yaşamadıklarını öne sürdü. Aslında, basitçe tepki vermezler. Tepki verdiklerinde ise bu zorlama bir tepkidir ve bunu sadece canları istediğinde uyum sağlamak için yaparlar.

Daha önce de belirttiğimiz gibi, insan kahkahasını dinlemek, empati ve duygusal rezonans mekanizmalarını harekete geçirmek anlamına gelir. Bu psikopatik kişilikte oluşmaz. Bununla birlikte, bu nüans, zorlayıcı ve antisosyal davranışları olan çocuklarda zaten gözlemlenebilir. Ayrıca, bu çocuklar ve ergenler yetişkinlikte psikopati geliştirme riski altındadır.

Başkalarının kahkahalarına tepki göstermeme ve diğerlerinin olumlu duygularından etkilenememe, atipik bir sosyal ilişkinin temelini özetler. Aynı zamanda nörolojik bir korelasyona sahiptir. Aslında, bu tür insanlarda anterior insula, singulat ve orbitofrontal korteks gibi bölgelerde daha az aktivasyon vardır.

Gördüğünüz gibi, gülmek kadar basit, normal ama büyülü bir şey kişiliğinizin gerçek özünü gizler. İçinizdeki temel unsur, sosyal bağlarınızı oluşturmak için size empati kurma yeteneği veren unsurdur.

  • Caruana, Fausto. “Laughter as a Neurochemical Mechanism Aimed at Reinforcing Social Bonds: Integrating Evidence from Opioidergic Activity and Brain Stimulation.” Journal of Neuroscience 37, no. 36 (September 6, 2017): 8581-8582. DOI: 10.1523/JNEUROSCI.1589-17.2017
  • Manninen, Sandra, Lauri Tuominen, Robin Dunbar, Tomi Karjalainen, Jussi Hirvonen, Eveliina Arponen, Riitta Hari, Iiro P. Jääskeläinen, Mikko Sams, and Lauri Nummenmaa. “Social Laughter Triggers Endogenous Opioid Release in Humans.” Journal of Neuroscience (May 23, 2017): 0688-16. DOI: 10.1523/JNEUROSCI.0688-16.2017