Ronald David Laing: Bir Şizofreni Araştırmacısı

Mart 9, 2020
Laing şizofreni hastaları üzerinde yaptığı çalışmalarla ün kazanmış bir psikiyatrdı. Bu hastalıktan muzdarip kişilerin bulundukları çevreye göre farklı davranışlar sergiledikleri hakkındaki teoriyi ortaya atan kişi olmuştu.

Ronald David Laing, şizofreni tedavisine ve bu hastalığa yaklaşıma yönelik sunduğu alternatif bakış açısıyla bilinen bir İngiliz psikiyatrdı. Ayrıca 1960’lar ve 70’lerdeki anti-psikiyatri hareketi olarak bilinen akımı başlatan kişiydi.

Birçok psikolog ve sosyal bilimci gibi Laing de meşhur Tavistock Kliniğinde pek çok araştırmada yer almıştı. Uzun yıllar çalıştıktan sonra da Tavistock Enstitüsü’nün araştırma takımının bir parçası oldu. Bu enstitü, Laing’e önemli çalışmalarını yürütebilmesi için gereken paradan çok daha fazlasını sağlama güvencesini veriyordu.

Laing kariyerinde özel olarak şizofreni hastaları ve onların tedavi ortamları üzerine çalışmalar yapmaya ağırlık verdi. Bu hastaların bulundukları ortama göre farklı davranışlar sergilediği teorisini ortaya atan Ronald David Laing’in hayatı ve önemli çalışmaları hakkında daha fazlasını öğrenmek için okumaya devam edin.

Ronald David Laing: iki yüzü olan kadın

Ronald David Laing: Gençliği

Laing, 7 Ekim 1927’de Glasgow Govanhill’de (İskoçya) doğdu. İşçi sınıfına ait bir aileye doğan Laing, David McNair ve Amelia Laing’in tek çocuğuydu.

Glasgow’daki yıllarında ilkokulu 1945’e kadar erkek mektebi olan Hutcheson’da okudu ve burada harika bir öğrenci ve müzisyen olarak dikkat çekmeyi başarmıştı. 1944’te Royal Academy of Music (Londra Kraliyet Müzik Akademisi) okuluna kabul edildi ve 1945’in Nisan ayında Royal College of Music’e (Kraliyet Müzik Koleji) başladı.

Okul yıllarında felsefeye olan ilgisi gittikçe artan Laing’in en ilginç bulduğu filozoflardan bazıları Freud, Marx, Nietzsche ve hepsinden önemlisi de Kierkegaard’dı. Daha sonra tıp okuma kararı alıp psikiyatr alanına yoğunlaşarak, Glasgow Üniversitesinden 1951 yılında tıp diplomasını aldı.

Psikiyatri alanındaki hizmetleri

1951 ile 1953 yılları arasında Royal Army Medical Corps’da ordu psikiyatrı olarak görev yaptığı askerliğini tamamladı. Laing, önce Netley’deki (Southampton yakınlarında) İngiliz Ordusu’nun Psikiyatri Ünitesi’ne, daha sonra da Yorkshire Catterick’teki Askeri Hastane’ye gönderildi.

1953’ün sonlarına doğru ise orduyu bırakıp Glasgow Üniversite’sinde öğretmenliğe başladı. Bu dönemde psikiyatri eğitimini tamamlamak üzere Gartnavel Royal Hospital’a gitti. Burada şizofreni hastalarının eğlenip kafa dağıtabileceği deneysel bir tedavi ortamı olan “Oyun Odasını” tasarladı.

Hem çalışanlar hem de hastalar normal giysileriyle orada bulunacaktı ve hastalar yemek yapmak, sanatsal aktivitelerle uğraşmak gibi meşgalelerle zaman geçirecekti. Bu günlük sıradan aktivitelerin amacı, hastaların çalışanlarla ve birbirileriyle sosyalleşebileceği, bir enstitü ortamından ziyade sosyal bir ortam yaratmaktı.

Daha önce hiç yapılmamış bu deneyden sonra tüm hastaların durumu daha iyiye gitti. 1956’nın Ocak ayında ise Laing psikiyatr sertifikasını almıştı.

Ronald David Laing: Profesyonel hayatı

1956’nın sonuna geldiğimizde Ronald David Laing, Londra’da bulunan Tavistock Kliniği’ndeki kıdemli mütehassıs (uzman) asistanlık görevine başladı. 1960 yılına kadar buradaki araştırmalarına devam etti.

Tavistock Kliniği’ndeki doktorlar, özellikle İngiliz deniz filosunda görev yapan hastalara odaklı çalışmalar yürüttü. Asıl hedefleri, bu deneyimin insanların psikolojisinde yaratabileceği izleri ve yaraları gözlemlemekti.

Çok geçmeden Tavistock Enstitüsü adındaki kar amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşu kuruldu. Rockefeller Vakfı tarafından kurulan Tavistock Enstitüsü sosyal bilimler ve psikoloji alanlarında eğitim, araştırma ve profesyonel gelişim odaklı çalışmalarıyla faaliyet gösterdi.

Ronald David Laing bu enstitüde neredeyse 30 yıl çalıştı. Aynı zamanda, Psikanaliz Enstitüsü de kendisini bünyesine alarak ona psikanalist sertifikası vermişti.

1964’te yayınlanacak olan Sanity, Madness, and the Family (Akıl Sağlığı, Delilik ve Aile) kitabına yön veren araştırmasına 1958 yılında başladı. Ayrıca aralarında daha sonra iş ortaklığı yapacağı insanlarla tanışacağı, geniş kitlelere ulaşmayı hedeflediği seminer serisine de başladı. Aaron Esterson ve David Cooper bu isimler arasındaydı.

Laing’in çalışmaları ve itibarı

1960 yılında The Divided Self (Bölünmüş Benlik) adlı kitabı yayınlandı. Kitap olumlu yorumlar alsa da eleştirmenler kadar heveslenen pek olmamış olacak ki bu satışlara yansımadı. Çok zaman geçmeden de Self and Others (Ben ve Diğerleri) adındaki kitabını yayınlamak için kolları sıvadı (1961).

Laing psikanalist sertifikasını aldıktan sonra Londra’da kendi özel muayenehanesini açtı ve burada LSD gibi uyuşturularla deneyler yapmaya başladı. 1962’de Londra’daki Langham Kliniğinin müdürlüğüne atandı. Bu noktadan sonra da artık popülaritesi artmaya başlamıştı.

Takip eden yıllarda, The Politics of Experience/The Bird of Paradise (Deneyimlerin Politikası/Cennet Kuşu) adlı kitabında yer alacak birçok makale yazmaya devam etti. Bunun yanı sıra, Tavistock Enstitüsündeki bir başka araştırmacıyla birlikte yazdığı Reason and Violence (Mantık ve Şiddet) kitabını yayınladı.

Kingsley Hall projesi

Aaron Esterson ve David Cooper başta olmak üzere dönemin birçok araştırmacısı ile beraber 1970’lere kadar süren Kingsley Hall projesine başladı.

Kingsley Hall projesi, şizofreni hastalarının ilaç, elektroşok terapisi ya da ameliyata (lobotomi) başvurmadan psikozlarıyla baş edebilecekleri deneysel ve hiyerarşik olmayan toplulukların oluşturulmasını sağladı.

Bu proje ilhamını, Laing’in “Oyun Odası” ile ortaklarının birtakım tecrübelerinden almıştı. Cooper’in Villa 21 projesi gibi birçok proje Kingsley Hall için çok önem taşıyordu. Bu projede şizofreni hastaları için, çalışanlar ile hastalar arasında herhangi bir ayrımın yapılmadığı tamamen sosyal ilişkilere dayalı bir ortam yaratıldı.

Laing, Kingsley Hall’ın başarısı sayesinde Birleşik Devletler’de tur yapma imkanı da bulmuştu. Bu şekilde birçok tanınan psikanalistle kontak kurabilmişti. 1967’de sol siyaset ile psikanalizi birleştirme amacı güden Dialectics of Liberation Congress’de yer aldı. Orada kongrenin konuşma seçkilerinden biri haline gelen “Aşikar Olan (The Obvious)” başlıklı konuşmasını yaptı.

Özel hayatı

1952’de kız arkadaşı Anne Hearne ile evlendi. Aynı yılda ilk çocukları Fiona dünyaya geldi. Ondan sonra dört çocukları daha oldu: Susan, Karen, Paul ve Adrian. Ronald David Laing Anne’den ayrıldıktan sonra Jutta Werner ile evlenerek üç çocuk daha yaptı. Bundan sonra da iki farklı kadından iki çocuk sahibi oldu.

1971’de Kingsley Hall’ın kapanmasıyla Laing için izne çıkma vakti gelmişti. Sri Lanka ve Hindistan’a gitmeye karar verdi ve bu gezisinde Theravada meditasyonuna başladı.

Bu yolculuktan sonra, 1960’lı yıllarda LSD terapilerini uyguladığı özel muayenehanesini de kapattı. Hindistan’dan döndükten sonra da LSD terapisine devam edip etmediği bilinmiyor.

Ronald David Laing, tenis oynarken geçirdiği kalp krizi sonucu 23 Ağustos 1989 yılında hayatını kaybetti.

Sri Lanka manzarası

Ronald David Laing ve bize bıraktığı miras

Kariyerinin büyük bir kısmında şizofreninin altında yatan sebeplere büyük bir ilgi duyan Laing, o dönemde şizofreni hastalarıyla başa çıkmak için kullanılan mevcut tedavilere karşı tavrını açıkça ortaya koyan bir tutum sergilemişti. O zamanlar yaygın olan hastaneye yatırmak ve elektroşok terapisi gibi tedavilere başvurmanın gerekmediği alternatif çözümler üretmeye çalıştı.

“Düşündüğümüz ve yaptığımız şeylerin kapsamı fark etmeyi başaramadıklarımızla sınırlıdır. Bu yüzden neyi fark edemediğimizi de fark edemeyiz ve yapacak pek bir şey yoktur; ta ki fark edemeyişimizin düşüncelerimizi ve eylemlerimizi şekillendirdiğini fark edene dek.”

– Ronald David Laing

Laing, ontolojik güvensizliğin (var olmak ile ilgili güvensizlik) savunmacı bir tepki yarattığı teorisini ortaya attı. Bu tepki daha sonra kişinin benliğinin parçalarına ayrılmasına yol açıyordu. Şizofreninin psikotik özellikleri olarak tanımlanan durumlar da bu şekilde ortaya çıkıyor.

Sanity, Madness, and the Family kitabında zihinsel hastalıkların kısmen de olsa aileyle olan ilişkilerden ötürü ortaya çıktığını söylüyordu. Bu fikir o dönemde büyük yankı uyandırmış ve tartışmalara yol açmıştı.

Şizofreni konusundaki iddiaları tartışma yaratan cinsten olsa da sonraki yıllarda adeta saltanat dönemi başlayacaktı. Ne de olsa Ronald David Laing, şizofreni hastalığının tedavisinde çığır açmış ve şizofreni hastalarına olan bakışımızı ve uygulanan tedavileri daha insancıl hale getirmeye katkı sağlamış tarihimizin değerli bir figürüydü. 

  • Laing, R. D. (1969). El cuestionamiento de la familia. Paidós.
  • Laing, R. D. (1988). Las cosas de la vida: un ensayo sobre los sentimientos, la realidad y la fantasía. Editorial Crítica, Grupo Editorial Grijalbo.
  • Herrera Zavaleta, J. L. (2009). Filosofía y contracultura.