Nörokriminoloji: Suçluluğu Anlamak

Suçlu davranışın nörobiyolojik bir temeli olabilir. Hatta bazı uzmanlar, belirli biyolojik belirteçler incelenirse gelecekte şiddet ve suçun önlenebileceğine dikkat çekiyor.
Nörokriminoloji: Suçluluğu Anlamak

Son Güncelleme: 03 Haziran, 2021

İlkeller, barbarlar ve hatta biyolojik olarak aşağılar. Cesare Lombroso 19. yüzyılda suçluları böyle tanımlıyordu. Buna ek olarak, bu tartışmalı İtalyan doktor ve kriminolog, suç davranışına meyilli bireylerin belirli fiziksel özellikleri paylaştığını öne sürdü. Yine de bu, nörokriminoloji alanının onun fikirlerinden kaynaklandığı anlamına gelmez.

Richard Perry Üniversitesinde kriminoloji ve psikiyatri profesörü Adrian Raine aynı fikirde değil gibi görünüyor. Hatta “Şiddetin Anatomisi” (The Anatomy of Violence) adlı ünlü kitabında Dr. Lombroso’yu destekledi. Aslında Raine, Lombroso’nun altta yatan ırkçılık değişkenlerini ve geri kafalı frenoloji fikirlerini çıkarırsak, suç davranışının biyolojik kökleri olduğu fikri için pozitivist kriminolojinin bu kurucusuna teşekkür etmemiz gerektiğini öne sürüyor.

Suç davranışı ve şiddet, dünya çapında giderek artan bir şekilde en önemli halk sağlığı sorunları arasında görülmektedir. Aslında biyopsikososyal bir fenomenle karşı karşıyayız. Açıkçası bu psikolojik ve sosyal faktörleri dışlayamayız. Bununla birlikte, üzerinde daha fazla araştırma yapılması gereken başka bir yön daha var: Bu, nörolojik yöndür.

şiddet gösteren adam

Nörokriminoloji nedir?

“Suçluluk” kavramını düşündüğünüzde, muhtemelen Ted Bundy, John Wayne Gacy (Palyaço Pogo) veya Jeffrey Dahmer (Milwaukee Kasabı) gibi figürleri düşünürsünüz. Ancak aslında, suç ve şiddet içeren davranışlar dünyanın her yerinde çeşitli şekillerde her saniye gerçekleşiyor. Bununla birlikte, tüm saldırılar, hırsızlıklar veya psikopatik davranışlar medyada yer almaz veya Netflix dizilerine konu olmaz.

Şiddet, toplum üzerinde en büyük etkiye sahip sorunlardan biri olmuştur ve olmaya devam edecektir. Bilimin sahneye girdiği yer burasıdır. Nörokriminoloji, şiddeti ve suçu anlamayı, öngörmeyi, tedavi etmeyi ve hatta önlemeyi amaçlayan bir dizi metodoloji ve tekniği uygulayan bir disiplindir.

Ancak, bu alanda örtük olarak bazı etik-hukuksal sorunlar vardır. Örneğin, Dr. Adrian Raine’in işaret ettiği gibi, gelecekte 18 yaş ve üzerindeki tüm erkeklerin şiddet içeren davranış risklerini tahmin etmek için beyin taraması ve DNA testi yaptırmasının zorunlu olacağı bir nokta olabilir. Çünkü her kadın katil için dokuz erkek katil vardır.

Nörolojik bir temelde şiddetin gelişimi

Oldukça açık olan bir şey, suç davranışının nedenini sadece biyolojinin açıklamadığıdır. Diğer risk faktörleri arasında çevre, suistimal edilme, kötü muamele veya ihmal edilme sayılabilir. Hamilelikte ilaç kullanımı ve fetüs üzerindeki etkisi de dikkat edilmesi gereken bir diğer faktördür. Ayrıca, Philip Zimbardo’nun ünlü Stanford hapishane deneyinde gösterdiği gibi, bağlam da önemlidir.

Günümüzde, nörogörüntüleme tekniklerindeki ilerlemeler ve beyin aktivitesinin izlenmesi, şiddet içeren davranışların daha iyi anlaşılmasının anahtarıdır. Nörokriminoloji, sosyal ve çevresel yönleriyle birlikte yapbozun bir parçasını daha tamamlar.

Valencia Üniversitesinde psikobiyoloji profesörü olan Dr. Luis Moya Albiol bir çalışma yürüttü. Bu çalışmada, suç davranışını düzenleyen kimyasal maddelerle birlikte karmaşık bir sinir sistemi olduğunu belirtir.

Şiddetin nörobiyolojik temeli

Nörokriminolojiye göre, şiddet içeren davranışlarda yer alan ağ aşağıdaki yapılardan oluşur:

  • Prefrontal korteksin ak maddesi.
  • Amigdala. Agresif davranışların gelişmesinde kilit rol oynar.
  • Hipotalamus. Duyguların ifade edilmesinde bu çok önemlidir.
  • Serotonin. Bu, şiddet içeren davranışlarla en çok bağlantılı olan nörotransmiterdir. Seviyesi ne kadar düşükse, şiddet içeren davranış riski o kadar artar.
  • Norepinefrin de saldırganlığın nörobiyolojik temelinin bir parçasıdır.
  • Ayrıca katekolaminler, GABA, glutamat, asetilkolin, nitrik oksit, vazopressin, P maddesi, histamin ve endojen opioidler gibi maddeler de rol oynar.

Nörokriminoloji ve nöroetik

Yukarıda bahsettiğimiz gibi, nörokriminolojideki bu ilerlemeler bazı etik-hukuksal zorluklar ortaya koymaktadır. Örneğin, şiddet uygulayan suçlular bir beyin bozukluğundan muzdarip olarak görülebilir. Bu nedenle, duygu işlemedeki bir eksiklik veya empati eksikliği, suçlarından sorumlu olup olmadıklarının sorgulanmasına neden olabilir.

Dr. Moya’nın açıkladığı gibi, yukarıda bahsettiğimiz çalışmada, nörokriminoloji, aşağıdaki gibi soruları gündeme getiren yeni cepheler açar: Gelecekteki suç davranışlarının öngörülmesinden ne gibi sonuçlar çıkabilir? Uygulaması topluma faydalı olabilir mi?

Pozitif nörokriminoloji

Nörokriminoloji, şiddet içeren davranışları anlamaya, tedavi etmeye ve önlemeye çalışır. Ayrıca, hem ilginç hem de zenginleştirici bir yaklaşım sağlar.

Aslında nörokriminoloji, psikoloji ve kriminolojiyi daha bütünsel bir şekilde bir araya getirir. Bu, kendi içinde olumsuz veya sorunlu davranışın ötesine geçtiği anlamına gelir. Örneğin, şiddet içeren davranışları iyileştirmenin ve hatta önlemenin bir yolu, duygular, empati, toplum yanlısı davranış, özgecilik, dürtüselliği azaltmak ve olumlu deneyimleri geliştirmek üzerinde çalışmak olabilir. Ayrıca, nezaket veya mutluluk gibi insani güçleri teşvik etmek de işe yarayabilir.

Son olarak, biyoloji kim olduğumuzu tam olarak belirlemese de anlaşılması gereken bir risk faktörüdür. Ayrıca, nörokriminoloji, çok da uzak olmayan bir gelecekte şiddetin önlenmesinde son derece yararlı olabilecek, gelişen bir disiplindir.

İlginizi çekebilir ...
Lucifer Etkisi ya da Kötü Şeyler Yapma Sebebimiz
Aklınızı Keşfedinsayfasında okuyun Aklınızı Keşfedin
Lucifer Etkisi ya da Kötü Şeyler Yapma Sebebimiz

Lucifer etkisi günlük hayatımızın herhangi bir anında olabilir. Bu dönüşüm, çok normal, iyi ve eğitimli bir insanı zalimce şeyler yapacak hale getirebilir.



  •  A., Raine, The Anatomy of Violence (Random House LLC, 2013)
  • A. Raine, Reduced Prefrontal Gray Matter Volume and Reduced Autonomic Activity in Antisocial Personality Disorder (2000). Arch Gen Psychiatry. Available at
  • Moya A, L., Sariñana G, P., Vitoria E, S., & Romero M, Á. (2017). La neurocriminología como disciplina aplicada emergente. Vox Juris33(33), 15–20. Retrieved from https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/6058766.pdf
  • Moya-Albiol, L. (2015). Neurocriminología. Psicobiología de la violencia. Madrid: Pirámide.