Kaygılı-Kaçıngan Bir İlişkinin Zorlukları

29 Ekim, 2020
Kaygılı-kaçıngan bir ilişki, temelde eşlerden biri diğerine güvenmediği için kaygının baskın role sahip olduğu bir ilişki olacaktır. Bu, genellikle bazılarında kaygılı bir bağlılık modelinden kaynaklanırken, bazılarında anlaşılması zor veya tembel bir eşe sahip olmanın sonucu ortaya çıkar.

Kaygılı-kaçıngan bir ilişki, huzursuzluğun, sahiplenmenin ve güvensizliğin hakim olduğu bir bağ türü. Prensip olarak, bu tür bir bağ, bu bağı kuranlar arasında çözülememiş olan sorunlardan kaynaklanmakta. Bununla birlikte, endişeli davranışların diğer partner tarafından körüklendiği veya tetiklendiği zamanlar da bulunuyor.

Kimilerine göre paranoyak insanlara eziyet etmek daha kolay ve bu durum, aslında, kaygılı-kaçıngan ilişkilerde az veya çok ortaya çıkıyor. Bu tür ilişkilerin temelinde bir güvensizlik duygusu oluyor, ancak bunu hisseden kişi, onu besleyen ya da tetikleyen ile aynı kişi olmuyor. Başka bir deyişle, eşlerden biri endişe tabanlı bir bağlanma durumu geliştirebiliyor.

Kaygılı bir bağlanma durumuna sahip olan bir kişiyi, gerçekten de kaçak güreşen ve kaygıyı tetikleyen bir eşten ayırmak kolay değil. Aynı sebepten dolayı, bu gibi durumlarda olan birçok kişi de şu basit bir soruyu cevaplayamaz durumda oluyor. Sahip olduğum güvensizlik durumu  mu beni endişelendiriyor yoksa eşimin davranışı mı?

“Herhangi biriyle birlikteyken, kaçıngan insanlar daha çekici görünebilir ve sosyal anlamdaki tüm zarafet kurallarını öğrenmiş olabilirler – genellikle de kur yapma konusunda nasıl hareket etmelerinin beklendiğini bilirler ve bu rolü bir süreliğine de olsa  iyi oynayabilirler.”

– Jeb Kinnison

Kaygılı-kaçıngan bir çift

Kaygılı-kaçıngan ilişki

“İkircikli bağlanma” olarak da adlandırılan bu endişeli bağlanma şekli, kişinin zaman zaman sevgilisiyle büyük bir yakınlık arzusunun da olduğu bir bağ biçimi. Ancak, bu arzuyla birlikte, aynı zamanda o kişiyi kaybetme korkusu da bulunur. Bu duygu, minimal seviyede de olsa da, uzaklaşma veya reddedilme duygularının herhangi bir formunun endişeli bir havada hayata sokulmasına yol açar.

Aslında, endişeli bir kişi, ne uzaklaşmayı ne de reddedilme anlamına gelen birçok davranış türünü bu şekilde yorumlar. Bu nedenle de, sevdiklerine büyük ölçüde güvenmezler ve sonunda bu güvensizlik duygusu ve onunla ilgili her şey galip gelen taraf olur. Ayrıca, bu tarz bir reaksiyonu hak etmeyecek sayısız davranış tarzına da orantısız bir tepki geliştirilir.

Bu durumlarda, kaçıngan kişiye karşı partnerinin tepkisi oldukça önemli hale geliyor. İdeal olarak, anlayışlı bir tutum benimsemelisiniz ve bu kaygının bazen derin güvensizliklerden ve çözülmemiş travmalardan kaynaklandığını bilmelisiniz. Endişeli bağlılığı olan bir kişi, partnerinden daha fazla sıcaklık ve güvence ister. Böylece, kendilerinden emin oldukları sürece, içinde bulunacakları kaygı durumu da azalacaktır.

Kaygılı kaçıngan ilişki içerisindeki anlaşılması zor partner

Endişeli bağlılığı olan birinin, güvensizlik ve korkularının sorumluluğunu üstlenecek bir kişiyle birlikte olmaya ihtiyacı bulunmayacaktır. Ancak, kendilerini güvensiz hissettirecek birine de ihtiyaçları olmaz. Kaçıngan bir partnerin yapacağı şey ise tam olarak da bu oluyor. Aslında, bu tür bir partner, diğerinin kaygısını artırıyor, böylece bu zararlı bağlanma türünü de güçlendirmiş oluyor. Çoğu zaman farkına bile varmasalar da, bunu bir güç oyunu olarak da kullanabiliyorlar.

Anlaşılması zor bir partner, çatışma içeren bir durum karşısında kaçan veya sessiz kalan kişi de oluyor. Ayrıca, gerçekten neler olup bittiğini tam olarak araştırmadan ortaya çıkan bir sorunu hızlı bir şekilde çözmek isteyen kişiler oluyorlar. Ya da belki de her şeyi entelektüelleştiren ve duygularının yüzeye çıkmasına izin vermeyen biri olarak da şekillenebiliyorlar. Aynı şekilde, partnerinin duygusal anlamdaki durumunu ifadesiyle karşı karşıya kaldığında sinirlenen veya rahatsız olan biri de olabiliyorlar.

Bu tür bir kişinin bir başka özelliği de duygusal olarak ulaşılabilir olmamaları. Kaygılı bir kişinin tam anlamıyla bir ilişki içinde olmak istemeyen ve “bağlanmak” istemediği konusunda ısrarcı olmak suretiyle bağlılıktan kaçınan bir partnere sahip olması oldukça zararlı bir durumu ortaya çıkarıyor. Ayrıca, bu tür insanlar, sahip olunan duygularla alay edebilir veya bu duyguları küçümseyebilirler. Bu tür davranışlar, yalnızca ve yalnızca, sevilen insanda güvensizliğe yol açacaktır.

Stresli bir adam ve eşi

Buna sebep ben miyim? Yoksa onlar mı?

Kaygılı-kaçıngan bir ilişkiye yakalandığınız zamanı bilmek genellikle zor, çünkü sadece bir kişi bazı belirli uygunsuz davranışların üstesinden gelemez. Belki de bağlanma probleminiz de yoktur, ancak partneriniz çözülmemiş çatışmalara yol açan şeyler söylediğinde ve yaptığında endişeli ve güvensiz bir hale dönüşürsünüz.

Endişeli-kaçıngan bir ilişkide rahatsız olduğunuzu fark ettiğiniz için bu tarz bir ilişkiye yakalanıp yakalanmadığınızı bilmek adına, bu tür korkuların gerçekten de sizin için geçerli olup olmadığını belirlemelisiniz. Örneğin, şunlardan korkuyor olabilirsiniz:

  • Sevgiliniz sizin kadar bağlı değildir.
  • Çatışmaları çözemiyorsunuzdur çünkü sevdiğiniz bu çatışmalarla yüzleşmeyi reddediyordur.
  • Partneriniz tarafından duyulmuyor veya anlaşılmıyorsunuzdur.
  • Son derece savunmasız hissediyorsunuzdur.

İlişkinizde bu korkular varsa, anlaşılması zor bir partneriniz olabilir. Sevgilinizi kaybetme korkusu veya sizi sevmeyi bırakıp bir başkasına aşık olması korkusu gibi diğer korkular, genel anlamda, anlaşılması zor bir partnerden ziyade, ilişkinizde kaygılı bağlılığın baskınlığını ortaya koyacaktır.

Casullo, M. M., & Liporace, M. F. (2005). Evaluación de los estilos de apego en adultos. Anuario de investigaciones, 12, 183-192.