Karar Verme Korkusu Nasıl Aşılır?

Eylül 13, 2021
Yanlış kararlar vermekten mi korkuyorsunuz? Burada bu korkuyu nasıl yeneceğinizi öğrenebilir ve doğru seçimleri yapmaya başlayabilirsiniz.

Karar vermeyi ne kadar kolay buluyorsunuz? Amaçsızca düşünmek için ne kadar zaman harcıyorsunuz? Aslında, karar verme korkusu, özellikle bunu yapmak için çok fazla zaman harcarsanız, dolu dolu yaşamanın önünde büyük bir engel haline gelebilir. Bu nedenle, hayatınızdan memnun hissetmek istiyorsanız, bu korkunun üstesinden gelmeyi öğrenmek çok önemlidir.

Karar vermedeki güvensizliğin farklı nedenleri olabilir. Ancak hayatı olumsuz yönde etkilediği kanıtlanmıştır. Yine de, bu sorun üzerinde çalışmak için uygulayabileceğiniz ve sonuç olarak kendinizi daha iyi hissedebileceğiniz bazı teknikler vardır.

Karar verme korkusunu anlamak

Korku veya endişe hakkında konuşurken, bunlar genellikle “olumsuz” duygular olarak kabul edilir. Ancak bu duygular, vücudun farklı uyaranlara verdiği doğal tepkilerdir. Aslında, sevinç gibi olumlu duygularla aynı tür tepkiler ortaya çıkar. Bu nedenle, “olumsuz” ve “olumlu” duyguları birbirinden ayırmanın pek bir değeri yoktur. Bunun yerine, hoş olan ve hoş olmayan duygulardan bahsedebiliriz.

Aynı çizgiyi takip etmek hoş gelmeyebilir ama korkunun aslında uyarlanabilir bir işlevi vardır. Aslında, Becerra-García ve diğerleri (2007), korkunun uyarlanabilir değerini analiz ettikleri bir çalışma yürütmüştür. Yazarlar, korkunun insanları koruyan bir kaynak olduğu sonucuna varmışlardır.

Bunu dikkate alarak karar verme korkusunun insanlar için faydalı olduğunu söylemek mümkün müdür? Psikoloji, korkunun öğrenilmiş bir tepki olduğuna işaret ediyor. Bu, BF Skinner tarafından klasik küçük Albert deneyi ile kanıtlanmıştır.

Koralek ve Costa (2021), beynin ödül getiren davranışları nasıl pekiştirdiği üzerine bir araştırma yaptı. Bu durumda yarar, tehdit edici veya tehlikeli olarak algılanan bir uyarandan kaçınmak olacaktır. Bu nedenle, karar verme korkusu, seçimin bir risk içerdiği algısını yaratan bilişsel bir çarpıtmanın sonucudur. Denek bundan kaçınırsa, ödül olarak “güvenlik” duygusunu yaşar.

şüpheleri olan kadın

Karar verme korkusunu etkileyen faktörler

Yukarıdakilere dönersek, karar vermenin zorluğuyla ilgili bir dizi değişken vardır. İlk olarak, aşırı korumacı ebeveynleri olan biri, bağımsızlığı tehlikeyle ilişkilendirmeyi öğrendiği için bu sorunu ortaya çıkarabilir. Bu, ebeveynin davranışlarından kaynaklanan çocukta değişen bir algıdır.

İkincisi, benlik saygısı, karar verme korkusunu koşullandıran başka bir faktördür. González, Luz ve Mariella (2019), bir eğitim kurumundaki ergenlerde benlik saygısı ile karar verme arasında bir ilişki kurdukları bir çalışma yapmışlardır. Verilerine dayanarak, düşük benlik saygısı ile karar verme yeteneğinde zorluk arasında bir ilişki olduğu sonucuna varmışlardır.

Son olarak, Peter Pan sendromlu kişiler de karar vermekten kaçma eğilimindedir. Bu durumda, sebep, eylemlerinin sahip olabileceği sonuçları üstlenememeleridir.

Karar verme korkusunun üstesinden nasıl gelinir?

Artık karar verme korkusunun ne anlama geldiğini daha iyi anlayabildiğinize göre, bunun üstesinden gelmenin mümkün olduğunu da bilmelisiniz. Çünkü, bazı şeylerden korkmayı öğrendiğiniz gibi, bu tepkiyi de unutabilirsiniz. Bu hedefe ulaşmak için, benimseyebileceğiniz ve gelişiminiz için üzerinde çalışabileceğiniz bazı alışkanlıklar hakkında bilgi sahibi olmanız gerekir. Önemli bir değişiklik yapmak istiyorsanız tutarlılığın anahtar olduğunu unutmayın.

1. Benlik saygınızı yükseltin

Düşük benlik saygısının, karar verme yeteneğinin azalmasıyla ilişkili olabileceğinden daha önce bahsetmiştik. Bu nedenle, kendiniz hakkında daha iyi hissetmeyi düşünmek mantıklı bir alternatif olacaktır. Bunu yapmanın iyi bir yolu, güçlü yönlerinizi fark etmenize yardımcı olması için olumlu ve olumsuz niteliklerinizin bir listesini yapmaktır.

Ayrıca, kendinizi daha iyi algılamanızı sağlayan olumlu sözlü ifadeler veya terimler kullanmayı deneyebilirsiniz. Bu uygulamalar, kendiniz hakkında daha gerçekçi ve daha nazik bir değerlendirme oluşturmanıza yardımcı olacaktır. Sonuç olarak, kendinizi daha güvende, istikrarlı hissedeceksiniz ve karar verme korkusunu daha az yaşayacaksınız.

2. Kendi hayatınızdan sorumlu olduğunuzu kabul edin

Bazen karar verme korkusu, kendi yaşamınız için sorumluluk kabul etmediğiniz gerçeğiyle ilgilidir. Aslında, eylemlerinizin sonuçları için çevrenizdekileri suçlama eğiliminiz olabilir. Bu şekilde kendinizi kendi hayatınızın sorumlusu olarak görmezsiniz, dolayısıyla herhangi bir karar vermekten kaçınırsınız.

Hayatınızın gidişatından yalnızca kendinizi sorumlu olarak görmeye başlamanız önemlidir. Eğer dümeni almazsanız, bir gün muhtemelen başka birinin hayatını yaşadığınızı anlayacaksınız.

3. Hataların hayatın bir parçası olduğunu kabul edin

Pek çok insan seçim yapmaktan korkar çünkü yanılmak istemezler ya da en iyi kararı alamayacaklarından korkarlar. Bu anlamda, her şeyin sizin sorumluluğunuzda olmadığının farkına varmanız önemlidir. Aslında, her zaman koşulların ne kadar iyi ya da kötü sonuçlanacağını etkileyebilecek öngörülemeyen durumlar vardır.

İşler ters giderse, elinizdeki kaynaklarla yapabileceğiniz en iyi kararı verdiğinizi bilmelisiniz. Ancak bu, başarısız olduğunuz veya gelecekte yapacağınız herhangi bir seçimin aynı şekilde sonuçlanacağı anlamına gelmez.

kadın düşünme

4. Psikoterapiye gidin

Karar verme korkusunun sizi felç ettiğini düşünüyorsanız, profesyonel yardım istemenizde bir sakınca yoktur. Gerçekten de, terapötik alanda, acı çekmenize neden olan bilişsel çarpıklıkları dışsallaştırmak ve ele almak mümkündür. Aynı şekilde psikologunuz size farklı tekniklerle rehberlik edebilir, böylece daha iyi kararlar vermeyi öğrenebilirsiniz. Sorumluluk duygunuz, özgüveniniz ve sizi etkileyen diğer durumlar üzerinde çalışmak da mümkündür.

Karar verememenin kişisel gelişiminizin önünde bir engel olduğunu unutmayın. “Risk almayan başarılı olamaz” diye bir söz vardır. Bu, karar verme korkusuna uygulanabilir. Aslında, hayatınızı değiştirmek için ilk adımı atmazsanız, sürekli olarak güvensiz ve mutsuz hissetmeniz olasıdır. Unutmayın, karar verme korkunuzu yenmek ve kendiniz hakkında daha iyi hissetmeye başlamak için asla geç değildir.

  • Becerra-García, A. M., Madalena, A. C., Estanislau, C., Rodríguez-Rico, J. L., Dias, H., Bassi, A., … & Morato, S. (2010). Ansiedad y miedo: su valor adaptativo, 39(1), 75-81.
  • González Lezcano, L. A., & Vilca Rios, M. I. (2019). Autoestima y toma de decisiones en adolescentes, Institución Educativa Zoila Hora de Robles-Chepén.
  • Koralek, A. C., & Costa, R. M. (2021). Dichotomous dopaminergic and noradrenergic neural states mediate distinct aspects of exploitative behavioral states. Science Advances, 7(30), eabh2059.