Logo image
Logo image

İştah: Bana Ne Yediğini Söyle Sana Nasıl Hissettiğini Söyleyeyim

3 dakika
İştah: Bana Ne Yediğini Söyle Sana Nasıl Hissettiğini Söyleyeyim
Son Güncelleme: 05 Şubat, 2018

İnsanlar olarak yemekle ilişkimizde duygularımızı ifade ediyoruz. Burada sözünü ettiğimiz şey, bastırılmış duygular. Her zaman farkında olmadığımız ve kabul etmediğimiz duygular.

Baskılama asla tam olmadığı için bu duygular çoğu zaman yüz üstüne çıkma eğilimindedir. Gerçek şu ki bunlar genelde nasıl ve ne yediğimizle ifade bulur.

Biz insanlar için yemek yemek bir biyolojik ihtiyaçtan çok daha fazlasıdır. Sembolik bir bakış açısından bakıldığında annelikle ilgilidir. Ne kadar sevdiğimiz ve sevildiğimizle ilgilidir. Dünyayla iletişim kurma yolumuzla ilgilidir.

Yemek yemeyi reddeden bir kişi essen yaşamaktan vazgeçme arzusunu ifade etmektedir. Aşırı yiyen bir kişi ise gerçek ya da hayali bir tehdide karşı ayakta kalma arzusunu açığa çıkarmaktadır.

“Toplum iki büyük gruba yarılmıştır: iştahından fazla yiyeceği olanlar ile yiyeceğinden fazla iştahı olanlar.”

– Chamfort

Yediklerimiz hissettiklerimiz hakkında da bir şey söyler. Teoride iyi hazırlanmış her yemeğin tadını beğenmemiz gerekir çünkü bize besin sağlar. Ama nedenini bilmeksizin bazı yiyecekleri diğerlerinden daha çok severiz.

Dr. Deanna Minich  bir beslenme uzmanı perspektifiyle “bazı yiyecekleri canımızın çekmesinin” ardında yatan duyguları deşifre etmeye çalıştı. Şunları keşfetti.  

Baharatlı yiyecekler ve üzüntü

“Baharatlı” kelimesi sadece yiyeceklerle ilgili değildir. Heyecan ve heves yaratan kişiler için de bazen bu tür kelimeler kullanılır. “Bir şeyi tatlandırmak” o şeye ilgi ve heyecan katmaktır. Yiyeceklerle ilgili bu tür deyimleri günlük hayata aktarmamız rastlantı değildir.

Some figure

Dr. Minich’e göre üzgün olduğumuzda canımız baharatlı yiyecekler çeker. Bazı insanlar göz yaşartacak kadar baharatlı yemeyi sever. Baharatlı yiyecekler isteriz çünkü duygu, yoğunluk ve heyecan isteriz hayatımızda.

Ama bunun gerçekten istediğimiz şey olduğunun farkına varmayız ya da bunu biliriz ama yeni şeyler denemekten korkarız. Bu karşılanmamış arzuyu baharatlı yiyecekler yiyerek telafi ederiz.

Hamur işleri ve boğucu rutinler

Kek, pasta, kurabiye vs. gibi yiyecekler bu kategoriye girer. En sık canımızın çektiği şeylerdendir bunlar ve tüm dünyada obezite artışına en çok katkıda bulunan yiyeceklerdir. Bazı insanlar hamur işi ve pasta yemeyi takıntı hâline getirmiştir. Neden peki?

Bu yiyecekleri canı isteyen kişiler, günlük rutinleri yüzünden tükenmiş insanlardır. Kayıp enerjiyi telafi etmek için karbonhidratlara yönelirler. Hayatlarında eksik olan neşeyi yeniden elde edebilmek için sembolik bir şekilde tatlı yiyecekleri ararlar.

Tuzlu yiyecek tutkunları

Yiyeceklerin birçoğu uygun miktarda tuz içerir ve bunun nedeni pek çok tarifte söylendiği gibi “tat vermek” değildir. Doğru tuz miktarı yemeği iyileştirir, diğer tatların önüne geçmez.

Ne var ki her şeye bir miktar tuz ekleyenler vardır. Tatlıyı reddedip tuzlu her şeye bayılırlar.

Some figure

Bahsettiğimiz çalışmaya göre sürekli tuzlu yiyecekler isteyen insanlar içsel çalkalanmalardan muzdariptir. Endişeli ya da acı içinde olabilirler. Tuz, vücutlarındaki su hareketini etkinleştirir. Bu yüzden tuzlu yiyecekler, iç huzursuzluğu ifade etmenin bir yoludur.

Kıtır yiyecekler

Yakından bakarsak kıtır yiyecekleri sevenler bunları sadece tadı değil “kıtırlığı” nedeniyle de yemektedir. Bu kıtır sesi saklamaya da uğraşmazlar. Tam tersine bundan zevk alırlar.

Bu durumda bastırılmış duygu, öfke olabilir. Bu yiyecekleri çiğnemek ve dokusu ile sesinden zevk almak, “gürlemenin” ya da öfkeyi göstermenin bir yoludur. Ayrıca kimsenin bizimle ilgilenmediğini düşündüğümüz zamanlarda dikkat çekmenin iyi bir yoludur.

Nişastalı yiyecekler

Bazı yiyecekler bizi çeker çünkü ağzımızda bıraktıkları yumuşak his hoşumuza gider. Pilav, makarna ve ekmek gibi yiyecekler, sanki bir yastık yiyormuşuz gibi yumuşak bir his duymamızı sağlar.

Some figure

Bu yiyecekleri isteyen insanlar rahatlamak, korunmak ve sevilmek isterler. Bu yiyeceklerin kabarık dokusu bize sarılmaya benzer fizyolojik bir his verir. Zor bir zamandan geçerken rahat yiyecekler isteriz.  

Yiyecek ve bilinç dışı duygularımız arasındaki bu ilişki, anekdot olmaktan çok öteye gider. Bilinçaltımızı tamamen açıklamasa da dikkat etmeye değer önemli ipuçları sunar. Hepimizin bastırılmış duyguları vardır ve hepimiz zaman zaman bazı yiyeceklere karşı güçlü bir iştah duyarız ve bu hisse teslim oluruz.


Tüm alıntı yapılan kaynaklar, kalitelerini, güvenilirliklerini, güncelliklerini ve geçerliliklerini sağlamak için ekibimiz tarafından derinlemesine incelendi. Bu makalenin bibliyografisi güvenilir ve akademik veya bilimsel doğruluğa sahip olarak kabul edildi.


  • Aucoin, M., LaChance, L., Naidoo, U., Remy, D., Shekdar, T., Sayar, N., Cardozo, V., Rawana, T., Chan, I., & Cooley, K. (2021). Diet and Anxiety: A Scoping Review. Nutrients13(12), 4418. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8706568/
  • Betancourt-Núñez, A., Torres-Castillo, N., Martínez-López, E., De Loera-Rodríguez, C. O., Durán-Barajas, E., Márquez-Sandoval, F., Bernal-Orozco, M. F., Garaulet, M., & Vizmanos, B. (2022). Emotional Eating and Dietary Patterns: Reflecting Food Choices in People with and without Abdominal Obesity. Nutrients14(7), 1371. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9002960/
  • Better Health Channel. (2023, 3 de junio). Food and your mood. Consultado el 4 de junio de 2023. https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/healthyliving/food-and-your-mood
  • Bongers, P., & Jansen, A. (2016). Emotional Eating Is Not What You Think It Is and Emotional Eating Scales Do Not Measure What You Think They Measure. Frontiers in psychology, 7, 1932. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5143883/ 
  • Corsica, J., Hood, M. M., Katterman, S., Kleinman, B., & Ivan, I. (2014). Development of a novel mindfulness and cognitive behavioral intervention for stress-eating: a comparative pilot study. Eating behaviors15(4), 694-699. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1471015314001135
  • Chan, J. S. Y., Liu, G., Liang, D., Deng, K., Wu, J., & Yan, J. H. (2019). Special Issue – Therapeutic Benefits of Physical Activity for Mood: A Systematic Review on the Effects of Exercise Intensity, Duration, and Modality. The Journal of psychology153(1), 102–125. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30321106/
  • Firth, J., Gangwisch, J. E., Borisini, A., Wootton, R. E., & Mayer, E. A. (2020). Food and mood: how do diet and nutrition affect mental wellbeing?. BMJ (Clinical research ed.), 369, m2382. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7322666/ 
  • Fuente González, C. E., Chávez-Servín, J. L., de la Torre-Carbot, K., Ronquillo González, D., Aguilera Barreiro, M. L. Á., & Ojeda Navarro, L. R. (2022). Relationship between Emotional Eating, Consumption of Hyperpalatable Energy-Dense Foods, and Indicators of Nutritional Status: A Systematic Review. Journal of obesity2022, 4243868. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9132695/
  • Głąbska, D., Guzek, D., Groele, B., & Gutkowska, K. (2020). Fruit and Vegetable Intake and Mental Health in Adults: A Systematic Review. Nutrients12(1), 115. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31906271/
  • Godet, A., Fortier, A., Bannier, E., Coquery, N., & Val-Laillet, D. (2022). Interactions between emotions and eating behaviors: Main issues, neuroimaging contributions, and innovative preventive or corrective strategies. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders, 23(4), 807-831. https://link.springer.com/article/10.1007/s11154-021-09700-x
  • Lachance, L., & Ramsey, D. (2015). Food, mood, and brain health: implications for the modern clinician. Missouri medicine112(2), 111–115. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6170050/
  • Lang, U. E., Beglinger, C., Schweinfurth, N., Walter, M., & Borgwardt, S. (2015). Nutritional aspects of depression. Cellular physiology and biochemistry : international journal of experimental cellular physiology, biochemistry, and pharmacology37(3), 1029–1043. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26402520/
  • Ljubičić, M., Matek Sarić, M., Klarin, I., Rumbak, I., Colić Barić, I., Ranilović, J., Dželalija, B., Sarić, A., Nakić, D., Djekic, I., Korzeniowska, M., Bartkiene, E., Papageorgiou, M., Tarcea, M., Černelič-Bizjak, M., Klava, D., Szűcs, V., Vittadini, E., Bolhuis, D., & Guiné, R. P. F. (2023). Emotions and Food Consumption: Emotional Eating Behavior in a European Population. Foods (Basel, Switzerland), 12(4), 872. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9957014/
  • Macht, M. (2008). How emotions affect eating: A five-way model. Appetite, 50(1), 1-11.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0195666307003236
  • Muscaritoli M. (2021). The Impact of Nutrients on Mental Health and Well-Being: Insights From the Literature. Frontiers in nutrition8, 656290. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7982519/
  • Paans, N. P., Bot, M., Brouwer, I. A., Visser, M., Roca, M., Kohls, E., … & Penninx, B. W. (2018). The association between depression and eating styles in four European countries: The MooDFOOD prevention study. Journal of psychosomatic research, 108, 85-92. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S002239991731190X
  • Parmentier, F. B. R., García-Toro, M., García-Campayo, J., Yañez, A. M., Andrés, P., & Gili, M. (2019). Mindfulness and Symptoms of Depression and Anxiety in the General Population: The Mediating Roles of Worry, Rumination, Reappraisal and Suppression. Frontiers in psychology10, 506. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6418017/
  • Schnepper, R., Georgii, C., Eichin, K., Arend, A. K., Wilhelm, F. H., Vögele, C., … & Blechert, J. (2020). Fight, flight,–or grab a bite! trait emotional and restrained eating style predicts food cue responding under negative emotions. Frontiers in behavioral neuroscience14, 91. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fnbeh.2020.00091/full

Bu metin yalnızca bilgilendirme amaçlı sunulmuştur ve bir profesyonelle görüşmeyi yerine geçmez. Şüpheleriniz varsa, uzmanınıza danışın.