Aile Özellikleri, Mitler ve Etkileri

11 Ekim, 2020
Aile özellikleri ile ilgili mitler, ailenin acı, utanç veya suçluluk duygusuna neden olabilecek yönlerini örtme işlevi görür. Bu efsaneler, nesilden nesile aktarılan sırları güvende tutarak aile yapısını koruduğu, savunduğu ve aileyi organize etmeye yardımcı olduğu için uzun süre yaşamaya devam eder.

Aile mitleri veya efsaneleri, tüm aile tarafından paylaşılan hayali inançlar ve umutları anlatırlar. Bu inançlar, aile özellikleri ile ilgili ve aileyi birbirine bağlı tutan bağların da bir parçası. Aile içerisinde, bu mitler ve efsanelerin doğru olduğu ve hem bireysel hem de toplu grup davranışlarını belirlediği varsayılır. Ayrıca, bu mitler, her bir kişinin rolünü de belirlerler.

En yaygın aile efsanesi türü bilinç öncesi mitleri içeriyor. Başka bir deyişle, bu efsaneler, bilinçli ve bilinçsiz arasındaki sınırda dururlar. Aile bireyleri, bazı konulara dair belirli inançlara sahip olduklarını kabul etseler de, bu inançların ne dereceye ulaştığı veya bu fikirlerin neden geçerli kabul edildiği çok da açık değildir.

Aile mitleri, hayali olarak tanımlansa da, gerçek şu ki, bu inançların arkasında neredeyse her zaman acı verici veya tahammül edilemez gerçekler bulunuyor. Genel olarak, bu mitlerin ipuçları, her aile grubunun uyguladığı gizli veya örtülü kurallarda bulunuyor.

“Evlilik kafes gibidir; bu konuya kafa yoran biri, dışarıdaki kuşların içeri girmek için çaresizce kanat çırptığını ve içindekilerin de dışarı çıkmak için aynı derecede çaresiz kaldığını görecektir.”

– Michel de Montaigne

Aile özellikleri ile ilgili mit ve efsaneler pek çok sorunu örtmeye yarıyor

Aile mitlerinin özellikleri

Aile mitlerinin bir özelliği, esas olarak ailedeki rollerin atanmasıyla şekillenmeleri. Bu inançlar kimin “kara koyun” veya “rol model” olduğunu tanımlar ve bu her zaman için böyle devam eder. Genellikle, bu rollerdeki değişikliklere karşı güçlü bir direnç olacaktır. Hatta, bu roller, bir tabu konusu bile olabilir.

Bu mitlerin diğer özellikleri ise şunlar:

  • Aile içi ilişkileri şekillendirirler.
  • Ailenin sahip olduğu imajı temsil ederler.
  • İnançları değiştirmeye yönelik herhangi bir girişim, güçlü bir direnişle sonuçlanır.
  • Ailenin kabul etmeyi reddettiği bir gerçeği örtbas etme rolünü yerine getirirler.
  • Bunların her zaman için gerçeğe dayanan bir temeli olacaktır.
  • Nesilden nesile aktarılırlar.
  • Tüm ailelerin az ya da çok efsaneleri bulunur.
  • Ailenin kültürle olan ilişkisini temsil ederler.

Bu efsanelerin temelde üç türü bulunuyor: uyum, özür ve onarma ve kurtuluş. İsterseniz, bu efsane türlerine biraz daha yakından bakalım.

Uyumlu aile özellikleri ve efsaneler

Uyumlu aile mitleri, kendilerinin pastoral bir imajını ortaya koyan ailelere karşılık gelir. Tüm üyeleri arasında denge, birlik ve bağlantı olduğuna kendilerini ikna etmek için bir dizi davranış geliştirirler. Bu efsaneler, aile içinde hiçbir sorun yokmuş gibi görünmesini sağlar.

Genellikle bu tür bir aile bu imajı başkalarının önünde oluşturur. Bunun arkasında, başkalarının herhangi bir soruşturma veya yargılamasını önlemek için her sorunu örtbas etmek veya mükemmel bir uyum sunmak istedikleri bir suçluluk durumu olabilir. Bununla birlikte, bu aileler genellikle depresyon veya can sıkıntısının yanı sıra güçlü ve çözülememiş düşmanlıklar yaşarlar.

Özür ve onarmayla ilgili mitler ve aile özellikleri

Bu mitler, daha derin konuları içerdikleri için biraz daha karmaşıktır. Bu durumda, talihsizlik veya aile sorunlarının sorumluluğu ailedeki bir veya daha fazla kişiye yüklenir. Bu insanlar canlı ya da ölü olabilir. Bazen ailenin dışında olan ancak onunla yakından ilgili biri suçlanabilir.

Bunun en bariz örneği “günah keçisi” olgusu. Bu kişi, ailede iyi gitmeyen şeyler veya var olan sorunlar için başkalarının suçladığı kişi olacaktır. Bu günah keçisi, ailenin diğer üyelerini her türlü sorumluluktan kurtarır. Yansıtma, bu mitlerin temel bir mekanizması olacaktır. Bu durumda, bu durum, aile çapındaki toplu bir projeksiyonu işaret eder.

Utanç içerisindeki adam

Kurtuluş ile ilgili mitler

Ailenin kurtuluşu ile ilgili mitler ve efsaneler olduğu zaman, aile üyelerinin bazıları “efsanevi kurtarıcı” figürünü oluştururlar. Bu kişiler, diğerlerinin ya belirli bir sorun ya da genel sorunlar karşısında kurtarıcı müdahaleyi beklediği bir karakteri temsil ederler. Aslında diğer aile üyeleri, bu kurtarıcının ailenin ihtiyaç duyduğu şeyleri sağlama veya neyin işe yaramadığını anlama gücüne sahip olduğuna inanırlar.

Efsanevi kurtarıcı aile üyelerinden biri olabilir, ancak aynı zamanda dışarıdan biri de olabilir. Aile gruplarının bu rolü bir psikoloğa vermesi son dönemde oldukça yaygın bir durum olmaya başladı, örneğin, en çok da, aile terapi sürecindeyken bununla karşılaşılır.

Patolojik aile ilişkileri ne kadar fazlaysa, bu efsaneler o kadar sık ortaya çıkma ve pekiştirme eğiliminde olacaktır. Bununla birlikte, bunlar daha derinlere inmek ve düzeltilmesi gereken gerçek sorunların ele alınmasını önlemek için oldukça yanlış yollar.

Fairlie, A., & Frisancho, D. (1998). Teoría de las interacciones familiares. Revista de investigación en psicología, 1(2), 41-74.