İtaatsiz Çocuklar: Mücadele Etmenin 5 Yolu

İstediğinizi yapmayı reddeden bir çocuğunuz mu var? Sizce bilerek mi itaatsiz davranıyor? Onlara istediğinizi yaptırmanın bir yolu yok mu? O halde, bu bir itaatsizlik sorunu olabilir. Bu makale tam size göre.
İtaatsiz Çocuklar: Mücadele Etmenin 5 Yolu

Son Güncelleme: 07 Mayıs, 2021

Çocuklar, ebeveynlere bazen oldukça fazla zorluk çıkarırlar. Hamilelik anından itibaren ailelerin etraflarında büyülü bir hava ve aynı zamanda bir belirsizlik de vardır. Her çocuğun kendine has özellikleri olduğu için olacakları önceden tahmin edemeyiz. Sürekli olarak büyük sorunlar ortaya çıkmasa da konu itaatsiz çocuklar olduğunda, kendimizi işleri sürekli yokuşa süren karakterlerle karşı karşıya bulabiliriz.

Duruma uygun bir yaklaşım göstermezsek, çocukların itaatsiz davranışları ve meydan okuyan tutumları yıllar içinde şiddetini daha da artırabilir. Bu durumda çocukları kurallara uymaya ve ideal bir şekilde davranmaya sevk eden sihirli bir formül yoktur. Ancak, bu durumu düzeltmek için psikoloji biliminin gösterdiği yollar izlenebilir. Burada size en önemlilerinden bazılarını anlatıyoruz.

itaatsiz çocuk bağırıyor

İtaatsiz çocuklar

Herhangi bir müdahalede bulunmadan önce, çocuğun gerçekten itaatsiz olup olmadığını belirlemek gerekir. Çocuklukta ebeveynlere meydan okunulan ve karşı çıkılan bazı dönemlerden geçilmesi yaygındır.

Yaklaşık 15 aydan 3 yıla kadar çocuklar “hayır dönemi” sürecinden geçerler. Bu süre zarfında, önerilerimize karşı kendilerini neredeyse sistematik bir şekilde konumlandırdıklarını görebiliriz.

Ancak bu, sosyal gelişimlerinin bir parçasıdır. Tepkilerinin çevrelerini etkilediğini öğrenirler ve böylece bağımsızlıklarını geliştirmeye ve karakterlerini güçlendirmeye başlarlar. Bu göz önüne alındığında, yapılacak en iyi şey sabırlı bir tutum benimsemek, anlamak ve onlara aralarından seçim yapabilecekleri daha fazla seçenek veren durumlar sunmaktır. Bu şekilde kendilerini daha işbirlikçi hissederler ve tepkileri daha olumlu olacaktır.

Bu ”hayır dönemi” iyi yönetilmezse, 2 ya da 3 yaşından sonra itaatsiz çocuklar ortaya çıkar. Bu çocuklar, kuralları sürekli olarak atlayan veya bunlara uymayı reddeden ve ayrıca ebeveynlerine veya diğer otorite figürlerine karşı biraz düşmanlık gösteren çocuklardır.

Bazı ebeveynler, çocuk büyüdükçe itaatsizliğin ortadan kalkacağını düşünür, ancak bunun tersinin de olabileceği bir gerçektir. Bu davranışlar düzeltilmezse veya davranışsal alternatifler sunulmazsa, çocuk, sosyal hayata uygun olmayan davranışları olan bir ergen olabilir.

Düşmanca davranışları olan çocuklara karşı nasıl davranmak gerekir?

Çocuklarda itaatsizliği tedavi etmek için en iyisi; mümkün olan en kısa sürede harekete geçmektir. “Hayır dönemi”ne müdahale ederek başlamak, gelecek yıllar için işleri çok daha kolay hale getirebilir. Uzmanlara göre, bu doğal dönemde en uygun olanı, izin verme ve katı tutum arasında denge sağlayan bir tavır sürdürmektir.

Bu aşama geçtikten sonra, sorun devam ederse, aşağıdaki talimatları izlemeniz önerilir:

1. Çocuğu motive etmek

İtaatsiz çocuklar tavrınızdan hoşlanmazlar. Sorun, muhtemelen başka davranış biçimlerini veya bunun onlara sağlayacağı faydaları bilmiyor olmalarıdır. Bu nedenle, küçükleri uygun davranmaya motive etmenin bir yolunu bulmak gerekir. Herkesin bundan fayda sağlayacağını ve kendinizi başka bir şekilde ifade edebileceğinizi anlamalarını sağlayın.

Yıllardır en iyi eğitim modelinin disiplin ve sevgiyi dengeleyen bir öğe olduğu kanıtlanmış ve savunulmuştur. Bu nedenle, davranışlarından kaynaklanan sorunlar kendilerine sevgiyle açıklanmalıdır ki, ikisi arasında bir eylem planı üzerinde anlaşılabilsin. Böylelikle çocuklar itaat etmenin ve sağlıklı bir şekilde iletişim kurmanın olumlu yanlarını anlamaya başlayacaklardır.

2. Öfkenizi kaybetmeden hemen harekete geçin

Çok zor olsa da, çocukların dayattığı zorluklar karşısında sabırsızlanmamak ve sinirlerinize hakim olmak çok önemlidir. Kimin daha üste çıkabileceğini görmek için kavgaya tutuşmak en çözümsüz yoldur. Kabul edilemez bir davranış karşısında, çocuğun seviyesine inmek ve ona yumuşak ama kararlı bir tonda bu tepkinin tolere edilmeyeceğini söylemek gerekir.

Yetişkinin tepkisinin veya müdahalesinin saatler veya günler sonra değil, hemen olması önemlidir. Zaman geçtikten sonra, çocuğun, davranışının boyutunu ve yaratabileceği rahatsızlık veya gerginliği anlaması daha zor olacaktır. Tıpkı kuralları veya talimatları belirli bir durumla ilişkilendirmenin daha zor olacağı gibi.

3. Rutinler oluşturmak

İtaatsiz ve beklenmedik davranışlardan kaçınmanın en önemli yolu, rutinler oluşturmaktır. Her gün istikrarlı bir program ve tutarlılık sürdürmek, çocuğun bundan sonra ne olacağını tahmin etmesine yardımcı olur. Çevrenizdeki dinamikleri anlamanızı kolaylaştırır, yaptığınız her şeyde işbirliği ve denge kurmayı teşvik eder.

Tersi durumda, düzensiz bir rutin çocuğunuza kuralların, sınırların ve talimatların olmadığını söyleyecektir. Hatta ondan hiçbir şey beklenmediğini ve uygun gördüğü her şeyi her an yapabileceğini göstermektedir. Aslında, bir çocuk sorumluluğunun ne olduğunu anlamadığı için itaatsiz veya meydan okuyucu bir şekilde davranabilir.

4. Normlar ve sınırlar koyun

Bu rutinde kuralların ve sınırların olması esastır. Bunlar net olmalı, tartışmaya açık, yaşa ve kaynaklara göre uyarlanmalıdır. Çocuk onları anlayabilmelidir. Aksi takdirde, bunları gerçekleştiremezsiniz. Bu nedenle kuralları oluştururken tüm üyelerin hazır bulunması ve neden karar verdiklerini, onları nelerin beklendiğini ve ne gibi faydalar sağladıklarının açıklanması önemlidir.

Mesajlar net olmalıdır. İstenilen davranışın ne olduğunu söylemeden bir erkek veya kız çocuğuna “bunu yapma” denmesi faydasızdır. Eğer istenilen şey; oturup yemek yemesi için oynamayı bırakmasıysa, ona şunu söylemek daha iyi olur: “Haydi, oyunu bırakma zamanı. Oyuncağı yerinde bırakın ve yemek yemek için masaya oturun ”.

5. Cezadan kaçının ve iyi davranışları pekiştirin

Yıllardır cezanın faydasının olup olmadığı sorgulandı duruldu. Aslında, ceza  uygunsuz davranışın bir etkisi olduğu için meydan okuyan tutumlara ve istenmeyen davranışlara daha çok yol açabilir. Bu nedenle, olumlu davranışları ödüllendiren pekiştirmenin sonuçları veya olumlu davranışlara aynı şekilde karşılık verilmesi çok daha güçlüdür.

Çocuk iyi davrandığında, bu davranışının güzel olduğunu ve nedenini belirtmek önemlidir. Bunun için ona bir hediye vermek veya ona maddi bir şey vermek gerekli değildir. Bir sevgi jestiyle, ona teşekkür etmek ve memnuniyetinizi iletmek yeterlidir. Bu durumu tekrarlamak istemeleri için bir kucaklama ya da birkaç kelime yeterli olacaktır.

İtaatsiz çocuk

İtaatsizlik nasıl ortaya çıkar?

Evde itaatsiz çocuklar varsa, bu tutumun altında yatan bir sebep olduğu unutulmamalıdır. Bu davranışların arkasında, çevresine katılmak istediğini söylemeye çalışan bir çocuk olması mümkündür. Muhtemelen ondan ne beklendiğini, nasıl davranması gerektiğini sizden öğrenmek istiyordur.

Bu nedenle, tüm ailenin dahil olması ve iletişim kanallarının açık kalması esastır. Bu yönergeleri takip etmenize rağmen sorun hala devam ediyorsa, sürece rehberlik etmesi için bir profesyonele gitme olasılığını göz önünde bulundurmanız gerekir.

İlginizi çekebilir ...
Pan’ın Labirenti: Göreviniz İtaatsizlik Olduğunda
Aklınızı Keşfedinsayfasında okuyun Aklınızı Keşfedin
Pan’ın Labirenti: Göreviniz İtaatsizlik Olduğunda

Pan'ın Labirenti (2006) pek çok kişiye göre Guillermo Del Toro'nun en iyi filmi. İtaatsizlik temasının öne çıktığı film gerçekten çok başarılı olmuştu.