Koronavirüs ve Nörolojik Etkileri: Son Keşifler

Mayıs 20, 2020
Koku ve tat alma duyularının kaybı, nevralji, zihinsel karışıklık ve hatta ara sıra görülen ensefalopati vakaları. Uzmanlar, koronavirüs dolayısıyla ortaya çıkan nörolojik etkileri inceliyorlar.

SARS-CoV2 bilim insanlarının yavaş yavaş deşifre etmek durumunda kaldıkları zorlayıcı bir biyolojik muammadır. Virüs, cevaplardan fazla sorulara yol açmaya devam etmektedir. Ancak, her geçen gün ile birlikte koronavirüs hakkında daha fazla şey anlamaktayız; ya bir mikroskop merceğinin altında, ya da sebep olduğu semptomları analiz ederek. En son bulgular ise koronavirüsün nörolojik etkilere de yol açabileceğini göstermekte.

Birkaç ay önce Pekin’deki Tsinghua Üniversitesi hücrelerin viral RNA’yı genetik maddenin kendisi ile karıştırdığını ve bunun viral proteinleri bizzat bizim üretmemize neden olduğunu belirtti. Ayrıca, COVID-19’un MERS ve SARS ile paylaştığı bir özellik olan solunum sistemimiz üzerindeki etkisini de herkes biliyor.

Ancak, mevcut olan pandemiyi tetikleyen virüsün bulaşıcı yükü daha yüksektir. Hatta, viral etkisi diğer virüslerden 1000 kata kadar daha fazladır. Bu bağlamda, uzmanlar tüm viral yükün ilk günlerde boğazda bulunduğunu ve bunun da hastalığın yayılmasını desteklediğini belirtmektedir. Ortalamaya vurulduğunda yedi veya sekizinci günde de akciğerlerde sorunlar yaşanmaya başlanacaktır.

Ancak, birkaç hafta önce bilim dünyası bu solunum problemlerinin neden ortaya çıktığını açıklayabilecek yeni bir etkiyi ortaya çıkarttı. COVID-19’un kökeni, belki de, merkezi sinir sistemimizde bulunuyor olabilir.

Temsili bir koronavirüs illüstrasyonu.

Koronavirüs ve Nörolojik Etkileri

Hepimiz koronavirüs dolayısıyla koku ve tat alma duyularımızı kaybedebileceğimizi duyduk. King’s College Londra’dan Dr. Claire Hopkins gibi uzmanlar bu etkiyi tanımlamıştırlar.

Bu durum solunum sisteminin bir etkisi değil de, daha ziyade merkezi sinir sisteminin bir etkisidir. Dahası, birçok doktorun enfeksiyonu kapmış hastalar üzerinde her gün keşfetmekte oldukları bir şey de kişilerin sayısız nörolojik bulgu gösteriyor olmalarıdır.

Bazı vakalarda doktorlar beyin hasarı bile tespit etmiştir. Peking Üniversitesinden doktorlar olan Yan-Chao Li, Wan-Zhu Bai ve Tsutomu Hashikawa tarafından yürütülen bir çalışmada hastaların tomografi taramaları koronavirüs dolayısıyla ortaya nörolojik etkilerin de gerçekten çıkabileceği bulunmuştur.

Hastaların %36.4’ü Nörolojik Bulgulara Ulaşıldı

İtalya’daki Siena Üniversitesinde doktorlar bu gerçeği haftalardır analiz etmekteDr. Antonio Federico hastaların %36.4’ünde nörolojik değişiklikler gözlemlendiğini açıkladı. İtalyan Nöroloji Derneği bu klinik gerçeklikleri daha derinden analiz etmeye çalışıyor.

Merkezi sinir sistemi ile ilişkili semptomların şunlar olduğunu keşfettiler:

  • Hipoguzi (tat duyusunun kaybı)
  • Hipozmi (koku duyusunun kaybı)
  • Nevralji (baş, boyun ve yüzde acı)
  • Migren
  • Zihinsel karmaşa
  • Aşırı yoğun kas ağrıları
  • Baş dönmesi, mide bulantısı ve kusma

Dr. Gassan Shajin ve Dr. Daniel Noujam tarafından sunulmuş olan vakada olduğu gibi doktorlar hastaların ensefalopatilerden muzdarip olduğu son derece spesifik vakalardan bahsetmektedir. Ayrıca, zihinsel durumunu etkileyen nadir bir nörolojik hastalık yaşamaya başlayan 58 yaşındaki kadın bir hasta ile ilgili bir vaka daha var.

Bir başka vaka ise Florida’daki Charles E. Schmidt Tıp Fakültesinden Dr. Asia Filatov tarafından 21 Martta tanımlanmıştır. Bu vakada COVID-19 kapmış olan bir hasta başka bir ensefalopti geliştirmiştir.

Solunum Problemlerinin Nedeni Bu Olabilir

2002’de görülen SARS ve MERS solunum sistemi üzerinde açık ve direkt bir etkiye sahip olsa da, bilim insanları koronavirüs hakkında biraz farklı keşifler yapmaktalar.

Bu vakada merkezi sinir sistemi akut solunum problemlerinin aracısı olarak görev yapıyor. Doktorlar Yan-Chao Li, Wan-Zhu Bai, ve Tsutomu Hashikawa bu gerçeği belirtmişlerdir.

Uzmanlara göre SARS-CoV2 beyinsapının nefes almayı kontrol eden merkezlerini enfekte ediyor. Dahası, uzmanlar bu virüsün tüm beyni enfekte ettiğini de görmüş durumdalar.

Ayrıca, virüs beyindeki kardiyovasküler nöronları spontan solunumu önlemeye başladığı noktaya kadar etkilemektedir.

Etki Mekanizmasını Anlamak Bir Avantaj

Koronavirüs dolayısıyla bazı nörolojik etkilerin ortaya çıkabileceğini çoktan biliyoruz. Birçok hastada akut pnömoninin ölümcül olmuş olduğunu biliyoruz. Şimdi virüsün kökenini, etki mekanizmasını ve sonuçlarını biliyoruz. Bu verilerin tamamı çok kullanışlı.

Bu algılanamayan düşmanın nasıl hareket ettiğini bilmek bir avantaj. Vücuttaki viral yükünü azaltmak için sahip olmamız gereken araçların henüz elimizde olmadığını biliyoruz. Ancak, bilim insanları bu virüsün genetik kodundaki bilmeceleri çözdükçe virüs ile başa çıkmak için etkili yollar geliştireceğiz.

Ancak şu an yapabileceğimiz tek şey eğriyi düzleştirebilmek için izolasyona devam etmek ve bilim insanlarının bir tedavi bulacaklarını ummak.

  • Neo Poyiadji, Gassan Shahin(2020) COVID-19–associated Acute Hemorrhagic Necrotizing Encephalopathy:Radiology Mar 31 202 doi.org/10.1148/radiol.2020201187
  • Yan-Chao Li Wan-Zhu Bai, Tsutomu Hashikawa (2020) The Neuroinvasive Potential of SARS-CoV2 May Play a Role in the Respiratory Failure of COVID-19 Patients. Journal Medicine Virology DOI: 10.1002/jmv.25728